Wprowadzenie rozwiązań, które mają pomóc samorządom obniżyć koszty gospodarki odpadami oraz poprawić sytuację na krajowym rynku gospodarki odpadami komunalnymi to główne cele przejętego 15 czerwca 2021 roku projektu ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw.

Projekt nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje m.in.:  uszczegółowienie kwestii dotyczących udziału w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, indywidualne rozliczanie mieszkańców budynków wielolokalowych, bardziej elastyczne rozwiązania w zakresie selektywnego zbierania czy podwyższenie kar za niewłaściwe postępowanie z odpadami (np. brak odpowiednich zezwoleń). Ponadto przepisy projektu ustawy wprowadzają górny limit opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obliczanej na podstawie metody „od ilości zużytej wody”.

Najważniejsze rozwiązania

● Ustalono maksymalną wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obliczanej na podstawie metody „od ilości zużytej wody” w wysokości 7,8 proc. dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za gospodarstwo domowe (ok. 150 zł).
● Podwyższona zostanie maksymalna stawka opłaty za odpady komunalne dla nieruchomości niezamieszkałych.
● Uszczegółowienie kwestii udziału właścicieli nieruchomości niezamieszkałych w systemie gminnym- w określonym terminie będą mogli złożyć oświadczenie o wyłączeniu z ww. systemu.
● Właściciele nieruchomości rekreacyjno-letniskowych będą mogli rozliczać się z opłaty za odpady komunalne, jak właściciele nieruchomości niezamieszkałych, czyli od pojemnika.
● Minister Klimatu i Środowiska będzie mógł udzielić w drodze decyzji, odstępstwa dla poszczególnych gmin, jeśli chodzi o  sposób selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
● Umożliwione zostanie indywidualne rozliczanie mieszkańców z budynków wielolokalowych z obowiązku selektywnego zbierania odpadów.
● Wprowadzone zostaną kary pieniężne za gospodarowanie odpadami dla podmiotów, które nie uzyskały wymaganych decyzji lub wymaganego wpisu do rejestru.
● Umożliwiono gminom dopłacanie ze środków własnych do systemu gospodarowania odpadami. Gminy będą mogły skorzystać z tego w sytuacjach nadzwyczajnych, np. wzrostu cen za zagospodarowanie odpadów (brak możliwości pokrycia wszystkich kosztów z pobranych od mieszkańców opłat, konieczność znacznego podwyższenia pobieranych opłat).

Wprowadzone zostaną rozwiązania, które usprawnią funkcjonowanie instalacji przetwarzających odpady komunalne:
         ● umożliwiono dłuższe magazynowanie odpadów;
         ● skrócono czas na podjęcie działalności objętej zezwoleniem z dwóch lat do roku;
      ● zniesiono obowiązek prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów. Dotyczy to podmiotów gospodarujących odpadami niepalnymi, które nie są odpadami niebezpiecznymi.

Gminy powinny zapewnić w pierwszej kolejności przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów zebranych selektywnie oraz odpadów powstających w procesie sortowania. W efekcie mniej odpadów powinno trafiać na składowiska, co zmniejszy koszty gminy związane z zagospodarowaniem odebranych odpadów.

Nowe rozwiązania mają wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z wyjątkiem niektórych przepisów, które zaczną obowiązywać w innym terminie.