Komisja Europejska przyjęła pakiet 12 projektów ustaw dotyczących klimatu, energii, użytkowania gruntów, transportu i podatków, które mają pomóc w osiągnięciu redukcji emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomem z 1990 roku i tym samym uczynić Europę neutralną klimatycznie do 2050 roku. 

Pakiet Fit for 55 ma na celu wprowadzenie zakazu sprzedaży nowych samochodów z silnikami diesla i benzynowymi od 2035 roku, opodatkowanie paliwa lotniczego, wprowadzenie podatku granicznego od emisji dwutlenku węgla od importu żelaza i stali, cementu, nawozów, aluminium i energii elektrycznej wyprodukowanych poza UE, ustanowienie systemu handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla dla sektora transportu drogowego i budownictwa, zaostrzenie istniejącego unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i rozszerzenie go na żeglugę oraz zwiększenie docelowego udziału odnawialnych źródeł energii z 32 proc. do 40 proc.

Propozycje te muszą być negocjowane z 27 państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim, aby stać się obowiązującym prawem.

Oto kilka danych pokazujących skalę zmian, jakie zamierza osiągnąć pakiet Fit for 55: do 2019 roku UE zredukowała swoje emisje o 24 proc. w stosunku do poziomu z 1990 roku, a teraz potrzebuje redukcji o 55 proc. do 2030 roku i 100 proc. do 2050 roku.

Według Komisji Europejskiej pakiet Fit for 55 stanowi narzędzia legislacyjne umożliwiające realizację celów uzgodnionych w europejskim prawie klimatycznym oraz fundamentalne przekształcenie naszej gospodarki i społeczeństwa na rzecz sprawiedliwej, ekologicznej i dostatniej przyszłości.

Gospodarka oparta na paliwach kopalnych osiągnęła swoje granice

Władze wykonawcze UE zwróciły się do Parlamentu Europejskiego i Rady o szybkie rozpoczęcie prac legislacyjnych nad wnioskami oraz o zapewnienie, że będą one traktowane jako spójny pakiet, z poszanowaniem licznych wzajemnych powiązań między nimi.

- Gospodarka oparta na paliwach kopalnych osiągnęła swoje granice. Chcemy pozostawić następnemu pokoleniu zdrową planetę, dobre miejsca pracy i wzrost, który nie szkodzi naszej przyrodzie. Europejski Zielony Ład to nasza strategia, która zmierza w kierunku gospodarki o obniżonej emisyjności. Europa była pierwszym kontynentem, który zadeklarował neutralność klimatyczną w 2050 roku, a teraz jako pierwsi przedstawiamy konkretny plan działania. Europa prowadzi politykę klimatyczną poprzez innowacje, inwestycje i rekompensaty społeczne - powiedziała Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej.

Ceny emisji dwutlenku węgla – zapłaci każdy 

Komisja zaproponowała przegląd systemu EU ETS. Chce jeszcze bardziej obniżyć ogólny limit emisji i zwiększyć roczną stopę redukcji. Komisja zaproponowała stopniowe wycofywanie bezpłatnych uprawnień do emisji dla lotnictwa i dostosowanie go do światowego systemu kompensacji i redukcji emisji dwutlenku węgla dla lotnictwa międzynarodowego (CORSIA), a także włączenie po raz pierwszy do systemu EU ETS emisji pochodzących z żeglugi.

Aby zaradzić brakowi redukcji emisji w transporcie drogowym i budynkach, Komisja ustanowiła nowy, odrębny system handlu uprawnieniami do emisji w odniesieniu do dystrybucji paliw w transporcie drogowym i budynkach.

Inicjatywa ReFuelEU Aviation nałoży na dostawców paliw obowiązek mieszania coraz większej ilości zrównoważonych paliw lotniczych w paliwie do silników odrzutowych pobieranym na pokładach samolotów w portach lotniczych UE, w tym syntetycznych paliw niskoemisyjnych, znanych jako e-paliwa. Podobnie inicjatywa morska FuelEU będzie stymulować wprowadzanie zrównoważonych paliw morskich i technologii bezemisyjnych poprzez ustalenie maksymalnego limitu zawartości gazów cieplarnianych w energii wykorzystywanej przez statki zawijające do portów europejskich.

Wszystkie nowe samochody rejestrowane od 2035 roku mają być zeroemisyjne

Według Komisji zaostrzone normy emisji CO2 dla samochodów osobowych i dostawczych przyspieszą przejście na mobilność bezemisyjną, wymagając obniżenia średnich emisji z nowych samochodów o 55 proc. od 2030 roku i o 100 proc. od 2035 roku w porównaniu z poziomami z 2021 roku.

W rezultacie wszystkie nowe samochody rejestrowane od 2035 roku będą miały zerową emisję zanieczyszczeń, stwierdziła Komisja.

Zmienione rozporządzenie w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych będzie wymagało od państw członkowskich UE zwiększenia pojemności ładowania zgodnie ze sprzedażą samochodów o zerowej emisji oraz zainstalowania punktów ładowania i tankowania w regularnych odstępach na głównych autostradach: co 60 kilometrów w przypadku ładowania elektrycznego i co 150 kilometrów w przypadku tankowania wodoru.

Podatek od emisji dwutlenku węgla na granicy 

Mechanizm dostosowania granic emisji dwutlenku węgla będzie wprowadzany stopniowo od 2023 do 2026 roku. Początkowo będzie on stosowany w odniesieniu do żelaza i stali, cementu, nawozów, aluminium i energii elektrycznej.

Komisja stwierdziła, że nowy mechanizm nałoży cenę emisji dwutlenku węgla na przywóz wybranych produktów, aby zagwarantować, że ambitne działania w dziedzinie klimatu w Europie nie doprowadzą do "ucieczki emisji".

Dzięki temu europejskie redukcje emisji przyczynią się do globalnego spadku emisji, a nie do wypchnięcia wysokoemisyjnej produkcji poza Europę. Ma to również na celu zachęcenie przemysłu spoza UE i naszych międzynarodowych partnerów do podjęcia kroków w tym samym kierunku.

Cel w zakresie energii odnawialnej ma zostać zwiększony do 40 proc.

W celu obniżenia emisji pochodzących z produkcji i wykorzystania energii, które odpowiadają za 75 proc. emisji w UE, Komisja zaproponowała zwiększenie udziału energii odnawialnej do 40 proc. w ramach zmienionej dyrektywy w sprawie energii odnawialnej.

Wszystkie państwa członkowskie UE przyczynią się do osiągnięcia tego celu, a według Komisji zaproponowano konkretne cele w zakresie wykorzystania energii odnawialnej.