Ruch turystyczny w Polsce jest mocno skoncentrowany terytorialnie. Jak wynika z danych GUS, w 2023 r. 50 proc. turystów korzystało z noclegów znajdujących się na obszarze zaledwie 17 powiatów. Miasta i gminy oparte głównie na turystyce wyludniają się w szybkim tempie. 

Poza dużymi miastami najwięcej turystów przyjeżdżało do powiatów kołobrzeskiego, tatrzańskiego, karkonoskiego, cieszyńskiego, nowosądeckiego czy kłodzkiego. Zależność tę można uogólnić – 80 proc. obiektów turystycznych, jak i noclegów udzielonych turystom znajduje się w około 20 proc. powiatów (czyli w 62 powiatach) - napisano w tygodniku Polskiego Tygodnika Ekonomicznego.

Jednocześnie widać społeczne skutki koncentracji ruchu turystycznego. Powiaty turystyczne wyludniają się szybciej niż pozostałe powiaty ziemskie. Od 2014 r. do 2024 r. w 55 z 62 analizowanych powiatów turystycznych liczba ludności spadła. Najsilniejszy spadek zanotowano w powiatach hajnowskim (14,7 proc.), bielskim (12,4 proc.). Liczba ludności w 20 proc. powiatów turystycznych spadła o 3,9 proc. w ciągu 10 lat, a w pozostałych powiatach ziemskich – o 1,7 proc.

Spośród większych miast dramat demograficzny widać w Sopocie. Obecnie (stan na 2023 rok) liczba mieszkańców kurortu wynosi około 32 tys. osób. GUS podaje, że w czerwcu 2021 roku było to 35 049 osób, co wskazuje na kontynuację trendu spadkowego.

Sopot osiągnął szczyt liczby ludności w 1977 roku – 54 539 mieszkańców. W 2002 roku liczba mieszkańców wynosiła około 41,4 tys. osób, po czym nastąpił szybki spadek o ponad 22% do 2023 roku. Jako jedną z przyczyn wskazuje się rozwój wynajmu krótkoterminowego, który ogranicza dostępność mieszkań dla stałych mieszkańców. Podobny, choć mniej drastyczny trend widać w Zakopanym. W 1998 r. mieszkało tam około 30 tys. stałych mieszkańców, a obecnie tylko 25 tys. 

Najdrastyczniejszym w Europie przykładem spadku mieszkańców w lokalizacjach turystycznych jest jednak Wenecja. Populacja historycznego centrum tego miasta spadła z około 175 000 mieszkańców w latach 50. XX wieku do zaledwie około 50 000 obecnie (stan na 2023 rok). Przyczyną jest masowa turystyka (ok. 20 milionów turystów rocznie), która podnosi ceny nieruchomości i wypiera stałych mieszkańców z wyspy na stały ląd.

Sopot, Wenecja i inne, podobne miasta pokazują, że rozwój turystyki, choć korzystny ekonomicznie, może prowadzić do paradoksu: miejscowość staje się atrakcyjna dla przyjezdnych, ale mniej zdatna do życia dla swoich mieszkańców.

W przypadku jeszcze większych ośrodków, popularnych turystycznie w Polsce, jak Warszawa, Kraków, Wrocław nadmiar turystów nie wpływa tak mocno na liczbę stałych mieszkańców. Koncepcja rozwoju tych miast opiera się bowiem na kilku branżach, a nie wyłącznie turystyce. 

Co dziesiąte mieszkanie oddane do użytkowania znajduje się w turystycznym powiecie. Najwyższy udział mieszkań oddanych do użytkowania w powiatach turystycznych zanotowano w 2022 r. – 11,3 proc.

_{Fot: Depositphotos}