W Rybniku, gdzie w kończącym się roku przez 68 dni przekroczone były dobowe normy zawartości w powietrzu pyłu zawieszonego PM10, po Nowym Roku rozpoczną się kontrole realizacji regionalnej uchwały antysmogowej. Nakazuje ona wymianę kotłów węglowych użytkowanych dłużej niż 10 lat.

"Zgodnie z zapowiedziami kontrole Straży Miejskiej będą bezwzględne wobec tych, którzy mieli możliwość przygotowania się do wymiany kotłów, a nie zrobili nic w tej sprawie przez cztery lata" - podkreśla prezydent Rybnika Piotr Kuczera.

W przypadku, gdy ktoś czeka na przyłączenie gazu, dostawę nowego pieca czy rozliczenie dotacji na wymianę źródła ciepła, w trakcie kontroli Straży Miejskiej powinien to udokumentować. "W takich przypadkach nie będzie nałożonego mandatu, ale zostanie wyznaczony termin ponownej kontroli. Takie sytuacje nie zostaną odroczone bezterminowo" – informuje prezydent miasta.

Samorządowcy przypominają, iż głównym źródłem zanieczyszczenia powietrza w Rybniku są domy jednorodzinne. Zgodnie z szacunkową inwentaryzacją źródeł ogrzewania z 2018 r., na 18,5 tys. domów jednorodzinnych, aż 14 tys. miało ogrzewanie węglowe.

Według szacunków miasta, dokonanych na podstawie danych o dofinansowaniach na wymianę źródeł ciepła, średnio mieszkańcy ponad 130-tysięcznego Rybnika wymieniają ok. tysiąca kotłów rocznie. Samorząd nie ma jednak informacji o tym, ile kotłów jest wymienianych bez zewnętrznego wsparcia finansowego. Szacuje się, że do wymiany jest obecnie poniżej 10 tys. kotłów w domach jednorodzinnych. Szczegółowe dane będą znane w przyszłym roku, dzięki obowiązkowemu spisowi źródeł ciepła w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków.

Dotąd blisko 4 tys. mieszkańców Rybnika złożyło wnioski do programu "Czyste powietrze", przeszło 800 wniosków zakwalifikowało się do realizacji w dwóch edycjach programu grantowego, a 48 budynków zakwalifikowano do programu "StopSmog".

"Dane mogą napawać lekkim optymizmem, choć niestety wciąż nie brakuje takich mieszkańców, którzy nie chcą przyjąć do wiadomości, że od 2022 roku używanie pozaklasowych kotłów będzie zabronione i karane. Tymczasem pierwsze kontrole, przeprowadzane przez strażników miejskich, ruszą już za kilka dni" - poinformował w czwartek Urząd Miasta w Rybniku.

Aby spełnić wymogi uchwały antysmogowej, inwestycje przeprowadza też miasto. Spośród budynków miejskich (jak domy kultury, szkoły, przedszkola, obiekty sportowe czy budynki ochotniczych straży pożarnych), w 12 przypadkach w kończącym się roku wymagana była wymiana źródeł ciepła. Inwestycje w tym zakresie m.in. w placówkach oświatowych i budynkach OSP są w trakcie realizacji w kilku dzielnicach miasta.

W administrowanych przez miasto budynkach mieszkalnych przestarzałe piece węglowe wymieniane są na niskoemisyjne źródła ciepła. Prowadzone są też termomodernizacje, dzięki którym zapotrzebowanie budynków na ciepło będzie mniejsze.

W zarządzie rybnickiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej jest 249 budynków z 4590 mieszkaniami. W 140 budynkach wymieniono już źródła ciepła, a 125 obiektów poddano termomodernizacji. Do końca marca przyszłego roku ma zakończyć się rozpoczęta już wymiana 351 źródeł ciepła, zaś na 2022 rok zaplanowano wymianę ogrzewania w kolejnych 469 mieszkaniach. Plan na następny rok obejmuje 404 mieszkania, zaś na lata 2022-2025: 175 mieszkań.

W 2010 roku dobowe normy pyłu zawieszonego PM10 w powietrzu były w Rybniku przekroczone przez 134 dni w roku. W roku 2019 było to 87 dni, rok później 48 dni, a w kończącym się roku 2021 – 68 dni.