Początek roku, to czas, kiedy uważniej przyglądamy się naszym wydatkom i gospodarowaniu żywnością w domu. Świadome wybory mogą nie tylko ograniczyć marnowanie jedzenia, ale także realnie wspomóc realizację naszych postanowień noworocznych. Wyniki najnowszych badań, przeprowadzonych na zlecenie marki Kaufland, pokazują, że Polacy zdecydowanie poważnie traktują problem marnowania żywności.

W dniach od 2 do 5 grudnia 2025 r. sieć Kaufland, wraz z domem badawczym SW Research, zapytała Polaków o ich spojrzenie na problem marnowania żywności1. Badanie jest częścią trwającej kampanii „Marnowanie? Nie mam w planie”, której celem jest edukacja i inspirowanie do odpowiedzialnego gospodarowania żywnością. Pod lupę wzięto zarówno podejście do kwestii samego marnowania żywności, jakie działania podejmujemy by do marnowania nie dochodziło oraz emocje, jakie nam towarzyszą, gdy marnujemy żywność. Co ciekawe aż 67,5% Polaków deklaruje, że dbanie o żywność i jej niemarnowanie stanowi element ich stylu życia.

Nie ma czasu na marnowanie

Obserwując wyniki badań widać wyraźnie, że Polacy czerpią satysfakcję z codziennych działań, które pozwalają w prosty sposób ograniczać marnowanie żywności. Najpopularniejszą metodą stosowaną wśród zapytanych respondentów, okazało się mrożenie żywności - z tego sposobu korzysta aż 60% respondentów. Niemal połowa stara się też planować posiłki z wyprzedzeniem, przygotować listę zakupów i wykorzystać resztki pozostałe po poprzednich posiłkach. Dodatkowo 47% regularnie robi przegląd lodówki i szafek, by kontrolować stan produktów i ich termin ważności.

Co ciekawe widać tu wyraźne różnice między płciami: kobiety, częściej niż mężczyźni, mrożą żywność, planują posiłki oraz robią listy zakupów, a także kreatywnie wykorzystują resztki. Tym samym spełniają rolę głównych „strażniczek” domowego niemarnowania i oszczędności.

Respondenci dużo mniej korzystali z kolei z możliwości oddawania jedzenia do jadłodajni (8%) lub z aplikacji ograniczających marnowanie żywności (10%). Może się to jednak wiązać również z brakiem dostępności tych opcji w ich okolicy. Tutaj również widać różnice w podejściach, tym razem ze względu na wiek – młodsi, do 34. roku życia, częściej sięgają po wspomniane aplikacje (ok. 16%) niż osoby powyżej 50 roku życia (6%). Równocześnie wciąż niedoceniane są specjalne okazje w sklepach: jedynie 16% z nas korzysta ze specjalnych półek z przecenionym jedzeniem o krótkiej dacie przydatności, a satysfakcję z zakupu niedoskonałych, lecz wciąż wartościowych owoców i warzyw deklaruje zaledwie 10% Polaków.

– Niemarnowanie żywności jest stałym elementem naszego modelu biznesowego. Wiemy, że ograniczanie strat żywności to wciąż wyzwanie dla wielu osób, dlatego chcemy ułatwiać podejmowanie świadomych decyzji. Już od czterech lat w naszym asortymencie dostępna jest linia Naturalsi, czyli specjalnie wyselekcjonowana grupa owoców i warzyw od polskich rolników. Choć mogą być one niedoskonałe z wyglądu, wciąż zachowują pełnię smaku i wartości odżywczych. Kolejnym krokiem są Zielone Strefy, oznakowane hasłem „Marnowanie? Nie mam w planie”. To właśnie tam klienci znajdą produkty ze zbliżającą się datą końca przydatności do spożycia, dostępne w atrakcyjnych cenach. Prowadzimy też sprzedaż bułek z dnia poprzedniego z ok. 70% obniżką - dzięki tej inicjatywie od początku 2025 roku do października, udało się "ocalić" 806 822 bułek, co daje ponad 54 ton pieczywa – mówi Katarzyna Łosińska-Burdzy, Dyrektor Pionu Corporate Affairs w Kaufland Polska.

Satysfakcja z codziennych decyzji

Polacy czerpią satysfakcję z podejmowanych przez siebie codziennych działań, które pozwalają im ograniczać marnowanie żywności. Najwięcej przyjemności sprawia im przygotowywanie mrożonych porcji gotowych do spożycia – aż 40,3% badanych wskazało tę odpowiedź. Dużą radość daje też kreatywne wykorzystanie resztek w nowych daniach (37,4%) oraz smart planowanie menu na cały tydzień (27,6%). Widać przy tym, że osoby w wieku 25-49 lat szczególnie odczuwają dumę i satysfakcję z poczucia „ogarnięcia” w kuchni – aż 33% z nich deklaruje, że planowanie posiłków daje im prawdziwą radość.

Widać również, że marnowanie jedzenia wiąże się z kolei z silnymi i negatywnymi emocjami. Tylko 4% Polaków podchodzi do tej kwestii obojętnie, podczas gdy 35,6% odczuwa poczucie marnowania pieniędzy i niegospodarności, 19% odczuwa smutek, a 17% wstyd lub frustrację. Podczas gdy młodsi częściej reagują poczuciem bezsilności (23% wśród generacji Z), przedstawiciele starszych grup rzadziej doświadczają takich emocji (14% w grupie 50+) i częściej postrzegają marnowanie jedzenia w kategoriach gospodarności oraz strat finansowych.

“Cieszy nas, że aż 67,5% Polaków postrzega niemarnowanie żywności jako ważny element swojego stylu życia. Ta współpraca z Kaufland jest dla nas ważna, ponieważ wiemy, że opiekujemy się osobami, którym naprawdę często brakuje na to, żeby nakarmić siebie i rodzinę. Każdy, nawet najmniejszy gest ma znaczenie, bo to właśnie suma indywidualnych decyzji tworzy realną społeczną zmianę i pozwala uratować ogromne ilości jedzenia. Dzięki wieloletniej współpracy z siecią handlową, możemy codziennie przekazywać produkty, które musiałyby z różnych powodów zostać wyrzucone, tym, którzy nie mają na codziennie zapewnienie sobie i swoim bliskim wyżywienia. To realne, a jednocześnie bardzo proste, wsparcie dla potrzebujących”. – Beata Ciepła, Prezes Zarządu Federacji Polskich Banków Żywności.

Kaufland w samym tylko 2025 roku (od lutego do października) przekazał łącznie ponad 600 tysięcy ton produktów, które trafiły do osób potrzebujących, za pośrednictwem Banków Żywności, Caritas Polska oraz Towarzystwa Pomocy im. św. Brata Alberta. Dodatkowo od 2013 roku Kaufland angażuje się również w świąteczne zbiórki żywności we współpracy z Bankami Żywności oraz Caritas Polska. W 2025 roku podczas zbiórki, według danych tylko z Banków Żywności, uzbierano prawie 19 tys. kg żywności, która trafi do rodzin objętych opieką wspomnianych organizacji, jeszcze przed Świętami.

Co Polacy zrobiliby z zaoszczędzonymi pieniędzmi

Według obliczeń Banków Żywności z 2018 r., roczna wartość żywności marnowanej w przeciętnej polskiej rodzinie wynosi około 2 500 zł2. W ramach badania zapytano Polaków także na co chętnie przeznaczyliby taką kwotę. Trzeba też dodać, że kwota ta wzrasta z roku na rok i według danych na 2025 r. z Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, obecnie wynosi ona już 3 000 zł3.

Okazuje się, że najchętniej środki te przeznaczylibyśmy do domowego funduszu awaryjnego lub oszczędności (31%), na krótki weekendowy wyjazd typu city break (18%) lub na realizację codziennych zachcianek, takich jak gadżety, ubrania czy kosmetyki (13%). Część osób wskazała również, że przeznaczyłaby je na inwestycje w dom (12%). Tak zaoszczędzone kwoty mogą stać się realnym wsparciem w realizacji noworocznych planów.

Wyniki panelu pokazują więc, że niemarnowanie żywności nie tylko chroni planetę, ale też może realnie wspierać domowy budżet, umożliwiając przeznaczenie tak zaoszczędzonych środków na przyjemności lub bezpieczeństwo finansowe. 

fot. Depositphotos