Nowy raport serwisu OnGeo.pl pokazuje, że jedynie 33,8% powierzchni Polski jest objęte obowiązującymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Ponad 66 % terytorium kraju pozostaje bez realnych planów przestrzennych. To groźne zjawisko także w kontekście ochrony przyrody i środowiska.
W ciągu ostatnich 16 lat (2009–2025) wskaźnik pokrycia wzrósł jedynie o 8,2 punktu procentowego. Tempo to ocenia się jako zbyt wolne, by realnie zlikwidować „białe plamy” planistyczne w przewidywalnej perspektywie**.
Najlepiej pokryte planami województwa to śląskie – 76,4% obszaru objęte MPZP, małopolskie – 70,4% i dolnośląskie – 67,6%. Wśród miast wojewódzkich liderem jest Kraków – aż 80,4 % terytorium miasta pokryte jest MPZP. Na drugim końcu skali — jest kujawsko‑pomorskie (zaledwie ok. 10 % terenów pokrytych planami, a także podkarpackie oraz lubuskie i warmińsko‑mazurskie – wszystkie poniżej 18%. Wśród stolic województw najsłabiej wypadają Rzeszów (około 17% pokrycia) oraz Kielce i Zielona Góra (około 21%).
Brak planów powoduje chaos przestrzenny — bez planów miejscowych decyzje o warunkach zabudowy (WZ) dominują i sprzyjają chaotycznej, dezintegrującej strukturze urbanistycznej. Taki stan utrudnia planowanie infrastruktury, transportu, zieleni, a także ochronę terenów przyrodniczych czy rolniczych. To także niepewność inwestycyjna — dla mieszkańców, deweloperów, samorządów. Brak jasnej regulacji powoduje opóźnienia lub ryzyko przy realizacji inwestycji.
Raport OnGeo 2025 jednoznacznie wskazuje, że bez zdecydowanego przyspieszenia prac planistycznych w wielu regionach Polski grozi nam dalszy chaos przestrzenny. Obecny stan nie odpowiada ani potrzebom rozwoju, ani standardom ładu przestrzennego — dlatego czas na konkretny plan działania jest teraz.
Szczepan Sołtysik analityk rynku GIS, przedstawiciel portalu OnGeo.pl podkreśla, że powstanie planów zagospodarowania ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia ochrony przyrody. - Wprowadzenie planów ogólnych gmin to moment zwrotny dla całego systemu planowania przestrzennego. W praktyce oznacza to, że rozwój terenów będzie mógł się odbywać przede wszystkim na podstawie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a nie w oparciu o decyzje o warunkach zabudowy. Ten pozornie techniczny zwrot ma silne przełożenie na ochronę środowiska, ogranicza ryzyko żywiołowego rozlewania się zabudowy, wzmacnia przewidywalność inwestycji i wymusza myślenie o przestrzeni w sposób całościowy - ocenia Sołtysik. I dodaje: - Odejście od szerokiego stosowania decyzji o warunkach zabudowy ma ograniczyć presję na tereny cenne przyrodniczo i przeciwdziałać chaotycznemu rozpraszaniu zabudowy, które generuje wysokie koszty środowiskowe i infrastrukturalne.
Przez lata system oparty na decyzjach o warunkach zabudowy sprzyjał rozmnażaniu się pojedynczych inwestycji poza obszarami zurbanizowanymi. To nie tylko zwiększa emisje transportowe i koszty utrzymania infrastruktury, ale też prowadzi do osuszania i zabudowy terenów retencyjnych.
Zdaniem eksperta zmiany w systemie planowania przestrzennego mogą realnie pomóc w ochronie zasobów przyrodniczych. Obecne rozlewanie się zabudowy, to czynnik, który osłabia retencję wód, zwiększa presję na tereny rolne i tworzy trudną do obsługi infrastrukturę. Plany ogólne mają tę dynamikę wyhamować, ponieważ każda inwestycja będzie musiała wpisywać się w określony model rozwoju gminy.
- Dobrze przygotowane plany ogólne mogą być jednym z najsilniejszych narzędzi wspierających zieloną transformację. To w planowaniu przestrzennym zapadają decyzje, które decydują o tym, czy gmina zwiększy odporność na suszę i powodzie, czy zachowa tereny pod naturalną retencję, czy uniknie nadmiernej zabudowy w obszarach szczególnego zagrożenia powodzią - ocenia Szczepan Sołtysik.
Odejście od masowego wydawania decyzji o warunkach zabudowy pozwoli bardziej świadomie sterować lokalizacją inwestycji, co ma bezpośrednie przełożenie na gospodarkę wodną, jakość powietrza i efektywność wykorzystania przestrzeni - dodaje.
Fot: Depositphotos
Energetyka, OZE
wizytówki: 153
Gospodarka odpadami, Recykling
wizytówki: 109
Ekologia, Ochrona środowiska
wizytówki: 69
E-transport, E-logistyka, E-mobilność
wizytówki: 15
EkoDom, EkoBudownictwo
wizytówki: 36
EkoRolnictwo, BioŻywność
wizytówki: 10
Prawo, Administracja, Konsulting
wizytówki: 7
00:01:51
Prąd z pierwszej polskiej morskiej farmy wiatrowej już popłynął
Energia z CCGT Grudziądz popłynęła do krajowej sieci. Ważny etap jednej z kluczowych inwestycji ORLENU
Unia ma potroić moce magazynów. To recepta na marnowanie energii z OZE
Ocean Winds testuje przyszłość offshore. Uruchomiono małą pływającą farmę
W czerwcu UE miała ¼ energii z fotowoltaiki. Wszystko dzięki Niemcom, Hiszpanii i Polsce
10 mln Polaków poza kanalizacją. Ukryty problem, który trafia do Bałtyku
Będą zmiany w programie "Czyste Powietrze". Początek 20 lipca
Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie: Baltic Power to spektakularna inwestycja energetyczna
Kanada rozpoczyna największy na świecie projekt magazynowania CO2
OECD: Turystyka nadal rośnie, ale wyraźnie zwalnia. Japonia podbija serca podróżników
Żabka w tym roku zebrała ponad 100 mln opakowań kaucyjnych
Jest stanowisko Enei w sprawie szkód na Wiśle. Koncern odpiera zarzuty
Ciepłownictwo może wesprzeć sektor OZE. Doskonale wykorzysta nadwyżki zielonej energii
Mikroplastik osłabia działanie antybiotyków. To prawdziwe wyzwanie dla systemów zdrowia
Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o OZE. Są rozwiązania dla biometanu i biogazu
Big Techy emitują już rocznie 1/3 tego co Francja. Winne są centra danych
Koszty fotowoltaiki w USA w górę. PV padło ofiarą swojej popularności
Upały a fotowoltaika. Brak przeglądów i termowizji może oznaczać odmowę odszkodowania po pożarze
00:03:03
Globalny popyt na ryby bije rekordy. Grozi całkowitym przełowieniem dzikich stad
Minister energii podpisał z Tauronem list intencyjny ws. magazynowania energii
AI pomoże sterować oczyszczalniami ścieków? Może być wiele korzyści
„Le Figaro”: klimatyzatory i wiatraki odsprzedawane są online nawet za trzykrotność ceny
Podsumowanie 5 lat konkursu „Kreuj zieloną przyszłość z Cemex”
Nawet 50 euro za zwiedzanie Wenecji? Szokująca propozycja nowego burmistrza
Dobre życie na stabilnej planecie dla wszystkich. Według grupy znanych ekonomistów to możliwe
Przeładunki portowe a dbałość o Bałtyk. Premiera ważnej publikacji podczas Kongresu Polskie Porty 2030
| Ropa brent | 85.62 $ | baryłka | 0,30% | 16.07.2026 11:05 |
| Cyna | 52702.5 $ | tona | -2,22% | 16.07.2026 11:05 |
| Cynk | 3553.25 $ | tona | -1,00% | 16.07.2026 11:05 |
| Aluminium | 3153.25 $ | tona | -0,53% | 16.07.2026 11:05 |
| Pallad | 1321.5 $ | uncja | 1,23% | 16.07.2026 11:05 |
| Platyna | 1689.7 $ | uncja | 3,03% | 16.07.2026 11:05 |
| Srebro | 58.1 $ | uncja | -1,59% | 16.07.2026 11:05 |
| Złoto | 4067.05 $ | uncja | 0,22% | 16.07.2026 11:05 |