Sieć elektroenergetyczna w Polsce rozwija się zbyt wolno w stosunku do wymagań, które Polska musi spełnić w latach 2025 i 2027 w zakresie elektromobilności - wynika z "Licznika AFIR" autorstwa Polskiego Stowarzyszenia Nowej Mobilności.

PSNM w opublikowanym w poniedziałek najnowszym wydaniu "Licznika AFIR" zwróciło uwagę, że pierwszy termin realizacji celów AFIR, unijnego rozporządzenia w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, upływa już za 8 miesięcy.

Jak wygląda sytuacja na rynku elektromobilności?

"Uwzględniając sieć bazową (TEN-T - PAP), obowiązki wynikające z AFIR na lata 2025 i 2027 są obecnie zrealizowane odpowiednio w ok. 13 proc. oraz 6 proc." - poinformowali autorzy opracowania. Jak ocenili, względem poprzedniego wydania "Licznika AFIR" z końca 2024 r. oznacza to wzrost o zaledwie 2 punkty procentowe w każdej kategorii. "W przypadku sieci kompleksowej poziom wypełnienia obowiązków nadal wynosi 0 proc." - zaznaczyli.

TEN-T to transeuropejska sieć transportowa, obejmująca główne połączenia transportowe w UE m.in. szlaki drogowe. Sieć bazowa obejmuje 9 głównych korytarzy transportowych łączących kilka państw UE, a kompleksowa stanowi jej uzupełnienie.

Wnioski wynikające z "Licznika AFIR"

Zdaniem autorów opracowania rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1804 (AFIR) wyznacza kilka głównych kategorii obowiązków. Jedną z nich jest konieczność zapewnienia odpowiedniej mocy stacji ładowania na każdy zarejestrowany samochód z napędem elektrycznym (1,3 kW w przypadku BEV (pojazdy w pełnie elektryczne) i 0,8 kW w przypadku PHEV tj. pojazdów spalinowo - elektrycznych). AFIR wskazuje również cele w obszarze infrastruktury dla elektrycznych pojazdów ciężkich (eHDV).

"Do końca roku 2027 wzdłuż połowy sieci bazowej TEN-T będą musiały funkcjonować przeznaczone dla eHDV strefy ładowania o mocy co najmniej 2800 kW każda. Do 2030 r. moc każdej takiej strefy powinna wzrosnąć aż do 3600 kW" - wskazali eksperci. Podali, że ogólnodostępne punkty ładowania dla elektrycznych ciężarówek funkcjonują w zaledwie trzech lokalizacjach, położonych między sobą w zbyt dużych odległościach z perspektywy wymogów AFIR.

Eksperci przypomnieli, że AFIR przewiduje m.in. konieczność rozmieszczenia maksymalnie co 60 km wzdłuż sieci bazowej TEN-T stref ładowania przeznaczonych dla samochodów osobowych i dostawczych (każda o łącznej mocy co najmniej 400 kW, a do 2027 r. co najmniej 600 kW) na każdym kierunku podróży. "Analogiczne cele dotyczą kompleksowej sieci TEN-T. Biorąc pod uwagę aktualne zagęszczenie stref ładowania wzdłuż odcinków TEN-T zlokalizowanych w Polsce, liczby przedstawiają się wyjątkowo mało optymistycznie" - ocenili.

Słaba realizacja wyznaczonych celów

Zdaniem ekspertów PSNM Polska w praktyce nie zaczęła realizować celów odnoszących się do sieci kompleksowej TEN-T i stref ładowania dla pojazdów ciężkich ponieważ "poziom ich wypełnienia niezmiennie wynosi 0 proc."

"Infrastruktura ładowania w Polsce w teorii dysponuje już +solidnym zapasem+ mocy w odniesieniu do przepisów AFIR. Warto mieć jednak na uwadze, że minimalny, wymagany przez AFIR poziom mocy został uzależniony od liczby samochodów z napędem elektrycznym we flocie" - zwrócił uwagę dyrektor Centrum Badań i Analiz PSNM Jan Wiśniewski, cytowany w publikacji.

Zaznaczył, że cały polski park osobowych BEV liczy dziś ok. 80 tys. sztuk. "W 2024 r. we Francji podobna liczba nowych +elektryków+ wyjechała z salonów w zaledwie trzy miesiące, w Holandii w trzy kwartały" - podkreślił. "Wypełnienie przez Polskę wymogów AFIR nie jest więc konsekwencją nadzwyczajnego tempa rozbudowy infrastruktury, tylko względnie niewielkiej, zelektryfikowanej floty i wczesnego etapu rozwoju rynku e-mobility" – stwierdził Wiśniewski.

Programy wsparcia dla rozwoju sieci

"Sytuacja powinna się jednak poprawić dzięki nowo uruchomionym programom wsparcia NFOŚiGW (Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej) przewidującym dopłaty do infrastruktury wysokiej mocy oraz przyłączy energetycznych" – podkreśliło PSNM.

"Głównym celem dwóch nowych programów wsparcia, które NFOŚiGW uruchomiło 31 marca, jest zdecydowane przyspieszenie rozbudowy infrastruktury wzdłuż sieci TEN-T, a tym samym realizacja obowiązków AFIR w tym zakresie. Łączny budżet 4 mld euro powinien doprowadzić do uruchomienia nawet kilkuset nowych punktów ładowania oraz zasilających je przyłączy wysokiej mocy" - uważają eksperci PSNM.

Zastrzegli jednak, że wypełnienie obowiązków wyznaczonych na rok 2025 jest już w praktyce niemożliwe. "Pod warunkiem odpowiedniej koordynacji obu programów oraz usprawnienia procedur przyłączeniowych mamy jednak szanse, by znacznie przybliżyć się do celów wymaganych w roku 2027 i w szczególności 2030 r." - dodali. Autorzy opracowania podkreślili, że liczba ogólnodostępnych punktów wzdłuż polskich odcinków sieci TEN-T wyniosła na koniec marca ponad 930 – to oznacza wzrost o 37 proc. rok do roku.

ab/ mmu/

Fot. Depositphotos