Coraz więcej polskich miast stawia na czystszy transport, bezpieczeństwo pieszych i lepsze powietrze. Fundacja Promocji Pojazdów Elektrycznych oraz Polityka Insight prezentują czwartą edycję Rankingu Miast Zrównoważonej Mobilności 2025 – kompleksowego zestawienia pokazującego, jak samorządy radzą sobie z transformacją miejskiego transportu w kierunku rozwiązań, które służą ludziom i środowisku.

Polska: kraj przywiązany do samochodu, gotowy na zmianę

Polska pozostaje jednym z najbardziej zmotoryzowanych krajów Unii Europejskiej - w 2024 roku na tysiąc mieszkańców przypadało 611 samochodów osobowych, przy unijnej średniej wynoszącej 576.

Jednocześnie rośnie świadomość, że model oparty na prywatnym aucie ma swoją cenę: korki, hałas i zanieczyszczone powietrze.

Zmiany jednak przyspieszają. W pierwszej połowie 2025 roku 5 proc. wszystkich nowych rejestracji samochodów stanowiły auta elektryczne (BEV), a 4,7 proc. - hybrydy typu plug-in (PHEV) (wg PZPM, H1 2025). Coraz więcej miast inwestuje w transport zbiorowy, rozbudowę infrastruktury rowerowej i sieci ładowania pojazdów elektrycznych.

„Mobilność to w gruncie rzeczy nie podróż z punktu A do punktu B, tylko codzienny test współpracy. Kierowcy, rowerzyści, pasażerowie, rodzice z dziećmi i seniorzy - wszyscy próbujemy pomieścić się w tym samym mieście. Działa ono dobrze dopiero wtedy, gdy ta negocjacja kończy się kompromisem, a nie klaksonem. Tegoroczny ranking pokazuje, że coraz więcej samorządów zaczyna myśleć właśnie w ten sposób - mniej o ruchu, a bardziej o ludziach” - mówi Marcin Korolec, prezes Fundacji Promocji Pojazdów Elektrycznych.

Nowe priorytety: piesi, powietrze, współpraca

Czwarta edycja rankingu wprowadza nową kategorię „Ruch pieszy i bezpieczeństwo”, podkreślając wagę ochrony najbardziej narażonych uczestników ruchu.

Łącznie raport analizuje sześć kategorii punktowanych i jedną opisową, obejmujących m.in. jakość powietrza, transport zbiorowy, infrastrukturę mikromobilności, elektromobilność, regulacje miejskie oraz logistykę towarową.

Każde z tych pól łączy wspólna idea: zrównoważona mobilność to nie walka o przestrzeń, lecz współpraca. Miasto działa sprawnie tylko wtedy, gdy piesi, kierowcy, rowerzyści i pasażerowie transportu publicznego zaczynają grać do jednej bramki.

Ranking, który inspiruje - nie ocenia

Ranking Miast Zrównoważonej Mobilności 2025 nie ma na celu tworzenia podium zwycięzców. To mapa inspiracji, wskazująca przykłady skutecznych działań, które poprawiają jakość życia w miastach - od czystszego powietrza, przez bezpieczniejsze przejścia dla pieszych, po nowoczesne autobusy zeroemisyjne.

„Transformacja miejskiej mobilności to dziś jedno z najtrudniejszych wyzwań dla samorządów - nie tylko techniczne, ale też kulturowe i polityczne. Polacy są silnie przywiązani do samochodu, a miejskie inwestycje w alternatywy - komunikację zbiorową, infrastrukturę rowerową czy elektromobilność - często muszą konkurować o uwagę i budżet.

Nasz ranking pokazuje, że mimo tych ograniczeń coraz więcej miast podejmuje realne działania, a nie tylko przyjmuje strategie i uchwały. Widać rosnącą świadomość, że zrównoważona mobilność to nie moda, lecz warunek sprawnie działającego miasta” - mówi Ryszard Kolasiński, analityk Polityki Insight i współautor rankingu.

Transformacja, która zaczyna się od decyzji

Raport zachęca samorządy, by traktowały politykę mobilności jako inwestycję w zdrowie, bezpieczeństwo i komfort mieszkańców.

Zmiany w transporcie to dziś nie tylko kwestia planowania, lecz także realnego przywództwa lokalnego - odwagi, by podejmować decyzje służące wspólnemu dobru.

Poznań, 14 października 2025 r. - premiera Rankingu Miast Zrównoważonej Mobilności 2025 odbyła się podczas Local Trends - Europejskiego Forum Samorządowego, jednego z najważniejszych wydarzeń poświęconych polityce miejskiej w Polsce. To właśnie tam przedstawiciele miast - w tym liderzy tegorocznego zestawienia - spotkali się, by wspólnie rozmawiać o przyszłości mobilności i wymieniać doświadczenia.

Ranking ma służyć nie tylko prezentacji wyników, ale przede wszystkim tworzeniu platformy współpracy i inspiracji między samorządami.

Raport dostępny jest na stronie: https://fppe.pl/wp-content/uploads/2025/10/Ranking-miast-zrownowazonej-mobilnosci-Edycja-2025.pdf.