Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo w sprawie zmian granic Świętokrzyskiego Parku Narodowego (ŚPN). Postępowanie dotyczy podejrzenia przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy publicznych w latach 2020-2023.

Śledztwo obejmuje dwa wątki. Pierwszy dotyczy wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia z 10 grudnia 2021 r., na mocy którego z granic parku wyłączono trzy działki na wzgórzu Święty Krzyż o łącznej powierzchni 1,34 ha. Decyzja ta mogła naruszać ustawę o ochronie przyrody i działać na szkodę interesu publicznego.

Dwa wątki śledztwa

Drugi wątek dotyczy zawarcia w 2023 r. umowy oddania tych gruntów w użytkowanie na 50 lat Zgromadzeniu Zakonnemu Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. Ustalona w umowie roczna opłata w wysokości 73,2 tys. zł netto mogła być niższa niż rzeczywista wartość nieruchomości, co również mogło naruszać przepisy.

Rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba poinformował PAP, że postępowanie toczy się w sprawie. Ze względu na dobro postępowania śledczy nie udzielają szczegółowych informacji.

Sprawę skomentował w czwartek na portalu X poseł Roman Giertych (KO): "Prokuratura Okręgowa w Warszawie wszczęła śledztwo w sprawie działań Morawieckiego polegających na oddaniu za bezcen w dzierżawę zakonnikom (oblatom) fragmentu Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Działania w tej sprawie obiecałem w czasie kampanii wyborczej w świętokrzyskim" – napisał.

Utrata użytkowania wieczystego terenów przez ŚPN

Do 1819 roku, czyli do kasacji klasztoru, cały kompleks zabudowań na Świętym Krzyżu należał do benedyktynów. Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej od 1936 roku opiekowali się częścią zabudowań, m.in. bazyliką, a jednocześnie od lat starali się także o "reintegrację zabudowań klasztornych", w tym zachodniego skrzydła klasztoru, gdzie muzeum przyrodnicze prowadzi Świętokrzyski Park Narodowy.

2 lutego 2022 r. weszło w życie rozporządzenie rządu wykreślające z granic Świętokrzyskiego Parku Narodowego nieruchomości o powierzchni 1,34 ha na szczycie Św. Krzyża. Decyzję tłumaczono zurbanizowaniem działek i brakiem walorów przyrodniczych. Spowodowało to utratę użytkowania wieczystego terenów przez ŚPN, a nieruchomości przeszły na własność Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Starostwo Powiatowe w Kielcach, rządzone przez PiS. W 2023 roku zachodnie skrzydło klasztoru oraz tzw. szpitalik przekazano w odpłatne użytkowanie Zgromadzeniu Misjonarzy Oblatów MN. Umowa dzierżawy, podpisana na 50 lat, przewiduje roczną opłatę w wysokości ok. 73 tys. zł netto, z możliwością rewaloryzacji.

Krytyka przyrodników

Decyzje rządu Mateusza Morawieckiego oraz władz lokalnych spotkały się z krytyką przyrodników, naukowców oraz Najwyższej Izby Kontroli, która zaleciła powrót działek do parku. Komitet Biologii Środowiskowej i Ewolucyjnej Polskiej Akademii Nauk ostrzegał, że enklawa niepodlegająca rygorom ochronnym wewnątrz parku może stanowić poważne zagrożenie dla jego funkcjonowania.

"Ze spokojem czekam na działania prokuratury. Nie mam sobie nic do zarzucenia. Wszystkie decyzje były podejmowane zgodnie z prawem" – powiedział w czwartek PAP członek zarządu powiatu, a w 2023 roku starosta kielecki Mirosław Gębski.

Na początku 2024 roku resort klimatu rozpoczął prace nad przywróceniem Św. Krzyża do granic parku. W ostatnich tygodniach zgodę na powrót działek wyrazili radni gminy Nowa Słupia oraz rada powiatu kieleckiego, co pozwala kontynuować prace legislacyjne w Ministerstwie Klimatu i Środowiska.

wdz/ jann/ mhr/