Zimą rozpocznie się rewitalizacja odwiertu wód solankowych w Jaworzu. Firma, z którą samorząd podpisał umowę, chce wykonać prace w terenie w trzy miesiące. Wójt gminy Jaworze Radosław Ostałkiewicz mówi PAP, że rewitalizacja to krok ku odzyskaniu statusu uzdrowiska.

„Umowa z wykonawcą została podpisana. Teraz przygotowuje on plan robót górniczych. Same roboty będą prowadzone w pierwszym półroczu 2023 r. i potrwają około trzech miesięcy" - powiedział PAP wójt gminy Jaworze. Ostałkiewicz dodał, że wykonawca chciałby przeprowadzić prace w sezonie zimowo-wiosennym z uwagi na możliwy hałas. Zaznaczył jednocześnie, że w domach będzie on praktycznie niesłyszalny.

Samorządowiec wskazał, że istniejący odwiert, który powstał na przełomie lat 70. i 80. XX w. jest zaczopowany. „W pierwszym etapie musi zatem zostać przewiercony, by stwierdzić, w jakiej kondycji są rury po tylu latach. Specjaliści spodziewają się też, że nagromadził się metan, więc odwiert będzie odgazowywany" - wyjaśnił wójt. Potem - jak podał - wykonawca wwierci się na głębokość 1525 m, gdzie jest solanka. Pobrane próbki zostaną zbadane przez Państwowy Zakład Higieny.

Ostałkiewicz poinformował, że podpisana umowa obejmuje obok rewitalizacji odwiertu, także przygotowanie dokumentacji geologicznej i zbadanie złóż solanki pod kątem wartości leczniczych. Wiadomo już, że ma ona zbyt niską temperaturę, by wykorzystywać ją w basenach, ale może być używana w tężniach. Firma ma też przeprowadzić badania powietrza, klimatu, przygotować projekt operatu uzdrowiskowego i dokumentację pod koncesję w sprawie wydobycia.

„Całość robót potrwa do lata 2024 roku" – zapowiedział Radosław Ostałkiewicz.

Samorządowiec przypomniał, że według szacunków koszt rewitalizacji miał wynieść 5 mln zł. Jaworze na ten cel otrzymało z rządowego Polskiego Ładu 4,4 mln zł, a radni dołożyli 600 tys. zł.

Gmina ogłosiła przetarg na "zaprojektowanie i wykonanie rewitalizacji odwiertu geotermalnych wód solankowych w celu uruchomienia zakładu górniczego i odzyskania praw uzdrowiskowych". Jedyna oferta, jaka wpłynęła, opiewała na 5,68 mln zł. Radni zgodzili się jeszcze dołożyć brakujące 700 tys. zł.

Sprawami uzdrowiskowymi zajmie się spółka komunalna Uzdrowisko Jaworze. Samorządowiec przypomniał, źe została ona założona blisko 10 lat temu, ale była - jak to określił - "uśpiona", nie funkcjonowała. "Za 1,5 roku będziemy ją chcieli +budzić+” – dodał.

Po to, by Jaworze ponownie stało się Zdrojem, po zakończeniu rewitalizacji i potwierdzeniu właściwości leczniczych solanki, musi powstać operat uzdrowiskowy, który złożony zostanie w Ministerstwie Zdrowia.

Gmina ubiegająca się o status uzdrowiska musi spełnić kilka warunków, m.in. mieć odpowiedni klimat. To w przypadku Jaworza poświadczyła w 2014 r. Polska Akademia Nauk. Tamtejszy klimat ma właściwości lecznicze przy chorobach układu oddechowego, układu krążenia, narządów ruchu, zaburzeń neurologicznych oraz zaburzeń przemiany materii. Miejscowość spełnia także warunek mówiący o odpowiedniej infrastrukturze leczniczej - w Jaworzu działa sanatorium.

Ostateczną decyzję o wpisaniu miejscowości na listę uzdrowisk podejmuje Rada Ministrów.

Jaworze jest jedną z najstarszych miejscowości na Śląsku Cieszyńskim. W 1862 r. właściciel tych dóbr - hr. Maurycy Saint Genois - założył pierwsze uzdrowisko na tzw. wówczas Śląsku Austriackim. Specjalny patent wydał Śląski Urząd Krajowy w Opawie. W przeszłości z uroków Jaworza-Zdroju korzystali m.in.: Wincenty Pol, Maria Konopnicka, Aleksander Kotsis, Jan Karłowicz, Julian Tuwim, Ignacy Daszyński czy Melchior Wańkowicz. Maria Dąbrowska napisała tu część "Nocy i dni".

W 1906 r. Jaworze zmieniło właściciela, ale nabywca, hrabiowska familia Larischów, nie interesował się uzdrowiskiem. Trzy lata później opawski urząd zawiesił miastu status sanatoryjny, choć zabiegi lecznicze, jak hydroterapia czy kąpiele borowinowe, wciąż były tu prowadzone. W międzywojniu powstawały tu m.in. sanatoria dla kobiet oraz dzieci. Starania o odzyskanie statusu zniweczyła jednak wojna.

W Polsce jest ponad 40 miejscowości uzdrowiskowych.