Sprawiedliwa transformacja, rosnące ceny energii, efektywność energetyczna, gospodarka wodorowa oraz walka z wylesianiem to tylko niektóre tematy nieformalnych spotkań ministrów UE ds. środowiska oraz energii. W wydarzeniach, które odbyły się 20-22 stycznia 2022 r. w Amiens we Francji, uczestniczył wiceminister klimatu i środowiska Adam Guibourgé-Czetwertyński.

Jak zaznaczył wiceminister Guibourgé-Czetwertyński, chcąc odnieść sukces w głębokim transformowaniu gospodarki – od produkcji energii do wytwarzania, transportu i konsumpcji dóbr – musimy przeprowadzić ten proces w taki sposób, by zmiany były korzystne dla wszystkich.

– Potrzebujemy rozwiązań zorientowanych na ludzi, a w szczególności na grupy najbardziej wrażliwe. Zaproponowana architektura pakietu „Fit for 55” wydaje się nie odpowiadać na generowane wyzwania społeczne – tym samym akceptowalność samej transformacji może być ograniczona. Należy bardzo ostrożnie podejść do zmian, które mogą prowadzić do zwiększenia obciążeń dla społeczeństwa i już na tym etapie odpowiednio zaadresować ryzyko wzrostu ubóstwa energetycznego – powiedział.

– Dlatego nie widzimy zasadności i skuteczności wprowadzenia systemu handlu uprawnieniami dla transportu i budynków. Niepokojące są także próby przenoszenia ciężaru wysiłku na mniej zamożne społeczeństwa w UE widoczne np. w dyskusji nad celami w non-ETS czy nad mechanizmami wsparcia – dodał.

Adam Guibourgé-Czetwertyński, wiceminister klimatu i środowiska, zauważył, że aby zapewnić sprawiedliwy charakter transformacji, należy uwzględnić różne środki na drodze do osiągnięcia wspólnego celu.

– Transformacja nie jest procesem równomiernym ani w czasie, ani w przestrzeni w państwach członkowskich UE. Dlatego, zdaniem Polski, priorytet powinien być położony na działania zapewniające maksymalną elastyczność krajom w zakresie wdrażania najbardziej optymalnych rozwiązań na rzecz transformacji, biorąc pod uwagę ich specyficzne uwarunkowania, w tym regionalne i społeczne – wyjaśnił.

Podczas dyskusji dot. cen energii wiceminister Guibourgé-Czetwertyński podkreślił, że problem wysokich cen energii utrzymuje się, a problem może wracać także w kolejnych latach.

– Musimy chronić odbiorców – zarówno poprzez środki krajowe, jak i stanowcze działania podejmowane na poziomie UE. Stawką jest konkurencyjność naszych gospodarek i akceptowalność społeczna unijnej polityki energetyczno-klimatycznej – dodał.

Zdaniem wiceministra, ogłoszona w zeszłym tygodniu decyzja Komisji Europejskiej dot. przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie roli Gazpromu w obecnym kryzysie stanowi krok w dobrym kierunku. Zwrócił też uwagę, że system ETS powinien umożliwiać przeprowadzenie transformacji w sposób stopniowy i przewidywalny, nie zagrażając konkurencyjności europejskich gospodarek.

Rozmawiając o efektywności energetycznej, wiceminister zaznaczył, że praktyczne zastosowanie zasady "efektywność energetyczna przede wszystkim" nie powinno prowadzić do ograniczeń w istniejących inwestycjach i powinno być utożsamiane z potrzebami bezpieczeństwa energetycznego.

– Należy przyjąć podejście zdecentralizowane, aby umożliwić państwom członkowskim wybór rozwiązań, które najlepiej pasują do ich krajowych polityk i okoliczności – powiedział.

Podczas nieformalnego spotkania ministrów UE wiceminister Guibourgé-Czetwertyński poinformował również, że Polska popiera ogólne kierunki polityki Unii Europejskiej w obszarze wodoru. Podziela także pogląd, że rozwój gospodarki wodorowej stanowi zarówno ważny komponent w dążeniu do neutralności klimatycznej Europy, ale i istotną szansę dla UE w kontekście odbudowy gospodarczej w warunkach pandemii COVID-19. Jak dodał, konieczne jest uwzględnienie wszystkich technologii produkcji wodoru, które przyczyniają się do zmniejszenia emisji związanych z produkcją wodoru, z uwzględnieniem niskoemisyjnych źródeł takich jak biomasa, gaz ziemny (z CCS/CCU) i energia jądrowa.

– Aby zachować neutralność technologiczną, konieczne jest usprawnienie wsparcia, w tym finansowego, dla wszystkich innowacyjnych technologii produkcji wodoru – podkreślił.

Z kolei w trakcie dyskusji nt. walki z wylesianiem Adam Guibourgé-Czetwertyński, wiceminister klimatu i środowiska, przypomniał, że Polska jest krajem o długich tradycjach prowadzenia gospodarki leśnej, dbającym o stan zdrowotny lasów, ochronę bioróżnorodności oraz sukcesywne zwiększanie powierzchni leśnej, a sektor leśno-drzewny stanowi ważny element krajowej gospodarki.

– Naszym zdaniem najlepszą praktyką, która może ograniczać wylesianie na świecie, jest wdrażanie trwałej, zrównoważonej gospodarki leśnej. Prowadzi ona do ukształtowania struktury lasów i ich wykorzystania w sposób i w tempie zapewniającym trwałe zachowanie ich bogactwa biologicznego, wysokiej produkcyjności oraz potencjału regeneracyjnego, żywotności i zdolności do wypełniania, teraz i w przyszłości, wszystkich funkcji lasów bez szkody dla innych ekosystemów – wyjaśnił.