"Zielony pas" wokół pustyni Taklamakan – największej pustyni Chin, faktycznie zatrzymuje pustynnienie. Projekt, uznany w 2025 r. przez Światową Federację Organizacji Inżynieryjnych (WFEO) za najdłuższą na świecie zieloną ekologiczną barierę, podsumowali chińscy naukowcy i urzędnicy.

Projekt jest realizowany od kilku dekad, jednak rok temu nadano mu priorytet w walce z ekspansją pustyni. "Zielony pas" to ciągły pierścień ochronny o długości 3046 kilometrów, czyli jest dłuższy niż dystans z Pekinu do Moskwy. Pas okrąża pustynię Taklamakan w 13 powiatach i miastach, tworząc wielowarstwową barierę z elementami "twardej infrastruktury" (np. szachownicowe bariery piaskowe), biologii (sadzenie roślin) i rozwiązań przemysłowych (np. instalacje fotowoltaiczne). Szerokość pasa początkowo wynosiła kilkaset metrów, ale w ciągu ostatniego roku (do listopada 2025 r.) zwiększono ją średnio o 110 metrów, osiągając maksymalnie nawet 7500 metrów w niektórych odcinkach. To pozwala na efektywne blokowanie piasków, które wcześniej zagrażały oazom na obrzeżach pustyni.

Ciekawym przykładem jest odcinek wzdłuż Autostrady Pustynnej Tarim – 436-kilometrowy pas zieleni z ponad 20 milionami sadzonek odpornych na suszę, takich jak tamaryszek (saxaul) i wierzba różowa. Ten "zielony korytarz" nie tylko stabilizuje piaski, ale też integruje inteligentne systemy nawadniania, co zwiększyło przeżywalność roślin do 85% w trudnych warunkach (np. w powiecie Yutian). Szachownicowe stabilizacje trawiaste tworzą siatkę kwadratów z traw i krzewów, które zatrzymują piasek. W powiecie Yutian model "tarasowej pustyni" zmniejszył koszty wyrównywania terenu o 82%.

Kolejna metoda stosowana w zielonym pasie to sadzenie odpornych gatunków. Używa się drzew jak topola euphratyjska, daktylowiec piaskowy czy róża, a także roślin leczniczych (np. cistanche – 80% światowej produkcji pochodzi z Chin). W hrabstwie Hotan obsadzono ok. 4120 ha pustyni, co pomogło 1278 gospodarstwom domowym w walce z pustynnieniem.

Do tego w hrabstwie Shaya zainstalowano ponad 30 systemów fotowoltaicznych pozwalających pompować wodę z solankowych studni, przekształcając 4200 ha pustyni w pola pszenicy nawadniane odsoloną wodą.

"Tarcza" daje pracę

W ciągu roku (do jesieni 2025 r.) rozszerzono barierę łącznie o 593 400 ha. Projekt zmienił dynamikę z "pustynia atakuje, ludzie uciekają" na "zieleń atakuje, pustynia się cofa" - oceniają chińscy urzędnicy. Średni dochód 300 tys. farmerów i pasterzy wzrósł średnio o 3000–4500 juanów rocznie. Natomiast z regionie  Yutian różane pola wzdłuż autostrady G315 dostarczają surowców do kosmetyków i leków, zatrudniając ponad 10 tys. osób. Szerokość pasa osiąga w tym rejonie 7500 m, a turystyka przyciąga po raz pierwszy w historii zorganizowane grupy turystów. Z kolei leśny rezerwat topoli (Poplar Forest) i wioska Lop Nur w Yuli przyciągają 15 milionów turystów rocznie, generując 912 milionów juanów z biletów i usług.