10-11 grudnia 2020 r. w Radzie Europejskiej odbyło się głosowanie nad naszą przyszłością, a dokładniej nad wspólnym bezpieczeństwem klimatycznym. Rządzący państw członkowskich przyjęli właśnie unijny cel redukcji emisji na 2030 rok na poziomie 55% w odniesieniu do 1990 roku. Czy takie rozwiązanie uchroni nas przed katastrofą?

Jeśli nie przyspieszymy działań na rzecz ochrony klimatu część cennych ekosystemów, takich jak rafy koralowe i regiony polarne, po prostu zniknie. Razem z nimi zaczną znikać nasze szanse na bezpieczną przyszłość. Im bardziej będziemy opóźniać zdecydowane działania, tym wyższe koszty poniesie ludzkość w przyszłości.

Znajdujemy się w samym centrum kryzysu klimatycznego. Bez względu na szerokość geograficzną jesteśmy dziś świadkami ogromnych, niewystępujących dotąd na taką skalę pożarów. Dotykają nas susze, fale upałów, doświadczamy problemów z zasobami wodnymi i zaskakują nas niecodzienne zjawiska pogodowe. Dodatkowo, jak wynika z najnowszych prognoz: żaden kraj – bogaty czy biedny – nie uniknie wpływu zmiany klimatu na zdrowie swoich obywateli. Jedynym istniejącym dziś sposobem na uniknięcie katastrofalnych skutków zmiany klimatu jest dążenie do zdecydowanych redukcji emisji gazów cieplarnianych - neutralności klimatycznej. Nasz czas na podejmowanie odważnych działań dla klimatu się kończy. W skali globalnej te działania nabierają coraz większego tempa. W ostatnim czasie Chiny, Japonia i Korea Południowa zobowiązały się do osiągnięcia neutralności klimatycznej. Chile, Rwanda, czy Nowa Zelandia przedłożyły już swoje zaktualizowane plany klimatyczne. Z kolei, opuszczająca niedawno Unię Europejską, Wielka Brytania zobowiązała się do osiągnięcia ambitnego celu redukcji emisji o 68% do roku 2030.

Co z Unią?

Dziś rano przedstawiciele państw członkowskich UE zagłosowali nad przyjęciem unijnego zobowiązania klimatycznego na 2030 rok. Głosowanie było ostatnią szansą UE na sfinalizowanie nowego celu przed upływem terminu przedłożenia go do ONZ. W 2020 r., w ramach Porozumienia Paryskiego, czyli międzynarodowego paktu klimatycznego z 2015 roku, wszystkie państwa-sygnatariusze muszą przedstawić ONZ swoje zaktualizowane krajowe plany w zakresie działań na rzecz klimatu (tzw. NDC).

Co oznacza cel przyjęty przez UE?

Osiągnięte przez unijnych przywódców porozumienie z naukowego punktu widzenia jest rozczarowujące. Zgoda na zwiększenie celu z poziomu 40% do 55% redukcji emisji "netto", oznacza tak naprawdę ok. 50-52% mniej emisji gazów cieplarnianych (po uwzględnieniu naturalnego pochłaniania węgla). Jest to sprzeczne z wynikami badań naukowych, które jasno pokazują, że aby uniknąć największego ryzyka wzrostu temperatury, do 2030 r. konieczne jest rzeczywiste ograniczenie emisji w Unii Europejskiej o co najmniej 65%.

“Przyjęcie celu UE na poziomie 55%, choć niewystarczające, jest dla Polski wyraźnym sygnałem ostrzegawczym. Analizy ukazują, że bez dyskusji na temat daty wycofania węgla i zmiany polityki w takich obszarach jak transport, budynki czy rolnictwo, nie będziemy w stanie przyczynić się do osiągnięcia uzgodnionego celu. Fundusz Odbudowy i nowe unijne ramy finansowe dają szansę na zmianę naszej obecnej polityki i inwestycji w bardziej zrównoważonym kierunku. Nie możemy zaprzepaścić tej szansy” - mówi Mirosław Proppé , Prezes Fundacji WWF Polska.

Polska neutralna klimatycznie

Jak oszacowało Ministerstwo Środowiska, koszty szkód spowodowanych ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi związanymi ze zmianą klimatu wzrosłyby z 54 miliardów euro w latach 2001-2010 do aż 205 miliardów euro w latach 2011-2030. Uniknięcie drastycznych skutków zmiany klimatu wymaga natychmiastowego działania i jest kluczowym wyzwaniem także dla Polski. Osiągnięcie neutralności klimatycznej polskiej gospodarki do 2050 roku jest możliwe i opłacalne. Analizę krytycznej sytuacji i konkretne rekomendacje do zmian zostały wypracowane w gronie ponad stu ekspertów i znajdują w najnowszym raporcie Fundacji WWF „Zeroemisyjna Polska 2050”. Raport przedstawia diagnozę oraz rekomendacje dla sektora budownictwa, energetyki, rolnictwa, leśnictwa i transportu. Opracowanie wskazuje nad czym już dziś można pracować, by osiągnąć unijny cel.