Pszczoły tak jak inne zapylacze znikają z Ziemi w rekordowym tempie. Winne temu jest zanieczyszczenie, nawozy sztuczne i uprzemysłowienie rolnictwa, zmiana klimatu i pojawiające się w związku z nią gatunki inwazyjne. 

Jednak ich utrata to nie tylko zubożenie bioróżnorodności. Już odbija się ona na globalnym systemie żywnościowym. Od zapylaczy zależy pośrednio lub bezpośrednio aż 75% światowych upraw. A jak pokazało najnowsze badanie opublikowane w czasopiśmie naukowym Nature ich znikanie już negatywnie przełożyło się na zdrowie ludzi.

Brak zapylaczy ozancza uboższą dietę 

Analizę przeprowadzono w Nepalu i wykazała ona, że utrata zapylaczy doprowadziła bezpośrednio do niedożywienia lokalnej ludności. Mapując tysiące interakcji między uprawami a owadami, naukowcy odkryli, że dzikie zapylacze dostarczają ponad 20% niezbędnych witamin lokalnym społecznościom rolniczym w pożywieniu zapylanym przez owady. 

Naukowcy przez rok obserwowali dietę, plony i aktywność zapylaczy w dziesięciu małych wioskach rolniczych w dystrykcie Jumla w Nepalu. Przeprowadzili ponad 15 000 badań dietetycznych i odnotowali prawie 11 000 interakcji między roślinami a zapylaczami. Celem było dokładne sprawdzenie, ile składników odżywczych trafia bezpośrednio ze skrzydeł dzikich pszczół i bzygów na stoły 776 przebadanych mieszkańców.

Wyniki były oszałamiające. Zapylacze odpowiadały za około 44% dochodów z rolnictwa mieszkańców wioski. Zapewniały one również ponad 20% spożycia niezbędnych składników odżywczych, takich jak witamina A, kwas foliowy i witamina E. To silne uzależnienie od upraw zapylanych przez owady (takich jak fasola, dynia i jabłka) sprawia, że ​​społeczności te są niezwykle wrażliwe na ich ubytek. Jeśli zapylacze wyginą, plony ulegną zniszczeniu, a konsekwencje dla rozwoju ludzkości będą dramatyczne.

Brak pszczół zatrzymał wzrost dzieci 

Okazało się również, że ponad połowa dzieci biorących udział w badaniu była zbyt niska jak na swój wiek, co w dużej mierze wynika z diety, opartej na warzywach, roślinach strączkowych i owocach zapylanych przez owady, które z powodu złej kondycji zapylaczy okazały się ubogie w składniki odżywcze. 

Wraz ze spadkiem bioróżnorodności wśród zapylaczy, utrata witaminy A, kwasu foliowego i białka z diety może dodatkowo zaszkodzić zdrowiu i rozwojowi tych dzieci, dlatego działania mające na celu przywrócenie populacji zapylaczy są kluczowe - powiedziała Naomi Saville, badaczka z University College London Institute for Global Health i współautorka badania

Globalnie populacja owadów spada nawet o 1% rocznie. Aby zrozumieć, co przyniesie przyszłość, zespół badawczy opracował model scenariusza, w którym obecne trendy spadku liczebności zapylaczy się utrzymują. Prognoza jest ponura.Jeśli rolnicy nie zmienią swoich praktyk rolniczych, mieszkańcy wsi mogą do 2030 roku odnotować 7% spadek spożycia witaminy A i kwasu foliowego. 

Może to brzmieć banalnie, ale te niedobory niezbędnych składników odżywczych mogą prowadzić do poważnej utraty wzroku i wad wrodzonych. Około 2 miliardy ludzi na świecie, czyli co czwarty żyjący obecnie człowiek, utrzymuje się głównie z drobnego rolnictwa, podobnie jak ludzie w wioskach w dystrykcie Jumla. 

- Nasze badanie pokazuje, że bioróżnorodność nie jest luksusem.  Ma ona fundamentalny wpływ na nasze zdrowie, dietę i źródła utrzymania – podkreślił dr Thomas Timberlake, ekolog z Uniwersytetu w Yorku i główny autor badania. 

Modele naukowe pokazują również, że szkody w przypadku zapylaczy są odwracalne. Proste, nisko zaawansowane technologicznie interwencje mogą radykalnie zwiększyć ich lokalną populację, a co za tym idzie, dobrobyt ludzi.

Rolnictwo musi odejść od stosowania pestycydów 

Sadząc rodzime kwiaty polne w pobliżu swoich pól, chroniąc siedliska dzikich pszczół i drastycznie ograniczając stosowanie pestycydów, rolnicy mogą naprawić system żywnościowy. Te dostępne środki mogłyby zwiększyć dochody z rolnictwa nawet o 30%. Wzrosłoby również spożycie składników odżywczych jak witaminy A i kwasu foliowego odpowiednio o 5% i 9%.

Zespół badawczy już wdraża takie rozwiązania. Współpracując z lokalnymi organizacjami i rolnikami w Nepalu, pomaga społecznościom rolniczym dostrzec kluczowe usługi świadczone przez owady i włączyć praktyki przyjazne dla zapylaczy w ich codziennej działalności rolniczej. 

Szacuje się, że na świecie żyje około 21 tys. różnych gatunków zapylaczy, które są nam znane. W Europie niemal 100 gatunków zostało uznane za zagrożone wygnięciem.