W wodach Zatoki Tajlandzkiej, około 8,5 km od wybrzeża Kep, powstaje S.E.A. Ocean Gallery, pierwsze w Azji duże muzeum podwodne. Projekt, realizowany przez Knai Bang Chatt by Kep West we współpracy z Art for Kep i Marine Conservation Cambodia, łączy współczesną sztukę, zaawansowane technologie oraz regenerację morskich ekosystemów.

Sercem muzeum będą rzeźby drukowane w technologii 3D z mineralnych i geopolimerowych kompozytów, które nie tylko stanowią instalacje artystyczne, ale przede wszystkim stają się sztucznymi rafami. Struktury zaprojektowano tak, by naśladowały naturalną złożoność raf koralowych – z czasem będą kolonizowane przez korale, trawę morską i liczne gatunki morskie. Dzięki temu rzeźby „ożywają”, a muzeum ewoluuje razem z oceanem, nie niszcząc istniejących naturalnych raf koralowych.

Lokalizacja w chronionym obszarze Marine Fisheries Management Area ma zapewnić zrównoważony rozwój turystyki nurkowej i snorkelingowej, jednocześnie przyczyniając się do odbudowy bioróżnorodności morskiej. Twórcy podkreślają, że S.E.A. Ocean Gallery ma głęboko zakorzenione w kambodżańskiej kulturze i tożsamości wybrzeża – to nie tylko atrakcja turystyczna, lecz narzędzie edukacji ekologicznej i ochrony przyrody.

Otwarcie muzeum planowane jest w 2028 r. Będzie ono dostępne dla nurków i snorkelerów, oferując immersyjne doświadczenie, w którym sztuka spotyka się z naturą pod powierzchnią morza.

Podobne muzea podwodne na świecie

Koncept łączenia sztuki z ochroną środowiska morskiego nie jest nowy. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest Museum of Underwater Art (MOUA) w Australii, zlokalizowane na rafie John Brewer Reef niedaleko Townsville w Queensland, na obszarze Wielkiej Rafy Koralowej. To największe podwodne muzeum sztuki na półkuli południowej, otwarte w 2020 roku. Zawiera m.in. rekordową pod względem wielkości instalację „Coral Greenhouse” autorstwa brytyjskiego rzeźbiarza Jasona deCaires Taylora oraz serię „Ocean Sentinels”. Rzeźby służą jako sztuczne rafy, promują ochronę Wielkiej Rafy Koralowej i opowiadają historie rdzennych mieszkańców oraz ekosystemu morskiego.

W sumie na świecie działa już kilkanaście podobnych podwodnych parków rzeźb i muzeów, m.in.:Museo Subacuático de Arte (MUSA - na zdjęciu obok) w Cancún w Meksyku – ponad 500 rzeźb, Molinere Underwater Sculpture Park na Grenadzie (pierwszy na świecie, 2006), Museo Atlántico na Lanzarote (Hiszpania).

Wszystkie te projekty wykorzystują neutralne dla środowiska materiały, by rzeźby stawały się częścią ekosystemu, przyciągając jednocześnie turystów i zwiększając świadomość ekologiczną.

S.E.A. Ocean Gallery ma szansę stać się azjatyckim odpowiednikiem tych pionierskich inicjatyw, wpisując Kambodżę na mapę innowacyjnych projektów łączących kulturę, sztukę i ochronę przyrody.