Porównywanie wyników pomiarów z sal, magazynów i oddziałów, skuteczna archiwizacja danych historycznych niezbędnych przy wypożyczaniu obiektów oraz długotrwałe eksponowanie wrażliwych zabytków bez konieczności częstych prac konserwatorskich – to główne korzyści, które uda się osiągnąć dzięki nowemu inteligentnemu systemowi kontroli i analizy warunków środowiskowych w Narodowym Muzeum Morskim w Gdańsku.

Muzeum otrzymało na ten cel dofinansowanie w ramach programu „Infrastruktura kultury” ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Koszt dofinasowania to 152 tys. złotych.

Nowa era ochrony zbiorów

W obliczu zmian klimatycznych i konieczności zrównoważonego rozwoju odpowiednia kontrola temperatury, wilgotności i jakości powietrza jest kluczowa nie tylko dla ochrony zbiorów, ale także dla komfortu zwiedzających i pracowników. Choć w nowych i zmodernizowanych oddziałach Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku zastosowano nowoczesne systemy klimatyzacji i wentylacji, ich eksploatacja bywa energochłonna, co zwiększa koszty i ślad węglowy.

Zakup inteligentnego systemu umożliwi monitorowanie warunków w czasie rzeczywistym i elastyczne zarządzanie systemami. Rozwiązanie pozwoli na redukcję kosztów eksploatacyjnych, obniżenie emisji CO₂ oraz zapewnienie stabilnych warunków klimatycznych, co bezpośrednio przyczyni się do ochrony eksponatów i realizacji idei zrównoważonego rozwoju. Nowy system zostanie wdrożony w wybranych oddziałach muzeum i będzie kompatybilny z istniejącymi rozwiązaniami. Zapewni centralną platformę do kontroli, analizy i archiwizacji danych, a dostęp do niej będą mieli zarówno specjaliści merytoryczni, jak i techniczni odpowiedzialni za zarządzanie klimatem w muzeum.

Nowe rozwiązanie oparte na technologii Internet of Things pozwoli na zdalne przesyłanie danych, bieżącą analizę oraz integrację różnych systemów w jeden centralny mechanizm. System umożliwi monitorowanie i pomiar kluczowych parametrów środowiskowych, takich jak temperatura, wilgotność, ciśnienie atmosferyczne czy poziom zanieczyszczeń powietrza.

Specjalistyczny sprzęt i oprogramowanie do zarządzania systemem

Wszystkie dane zbierane przez system będą przesyłane do centralnej platformy, która będzie umożliwiać ich analizę w czasie rzeczywistym. Dzięki temu osoby odpowiedzialne za zarządzanie klimatem muzealnym będą mogły na bieżąco monitorować warunki w różnych częściach budynku i podejmować odpowiednie działania, jeśli parametry będą odbiegały od normy.

Centralny system umożliwi również archiwizację danych, co pozwoli na śledzenie zmian warunków przez dłuższy czas i ułatwi podejmowanie decyzji. System zapewni dostęp do danych nie tylko pracownikom technicznym, ale również osobom odpowiedzialnym za merytoryczne aspekty zarządzania zbiorami, takimi jak konserwatorzy czy kuratorzy wystaw. Dzięki temu osoby te będą mogły wprowadzać swoje rekomendacje i uwagi do systemu oraz w razie potrzeby zlecać działania korygujące.

Zestaw rejestratorów parametrów środowiska

W ramach zadania zakupiono zestaw rejestratorów parametrów środowiska, które będą zbierać dane do systemu. Dzięki rejestratorom monitorowana będzie temperatura, wilgotność, poziom CO2. Nowe rejestratory wykorzystujące technologię Internet of Things to nowoczesne rozwiązanie, które: charakteryzuje się niskim zużyciem energii, co minimalizuje konieczność częstej wymiany baterii, zapewnia stabilne połączenie radiowe o dużym zasięgu, eliminując potrzebę stosowania dodatkowych wzmacniaczy oraz umożliwia montaż w miejscach najbardziej korzystnych dla monitorowania parametrów w muzeum.

Zestaw mobilnych osuszaczy i nawilżaczy

W ramach zadania zakupiono zestaw mobilnych nawilżaczy i osuszaczy powietrza, które będą wykorzystywane w przypadkach, kiedy konieczne będzie precyzyjne dostosowanie poziomu wilgotności w konkretnych pomieszczeniach muzealnych. Urządzenia te są w pełni przenośne, co pozwoli na ich łatwą instalację w różnych oddziałach w zależności od bieżących potrzeb.

Mobilne urządzenia mają na celu zmniejszenie zależności od centralnych systemów klimatyzacyjnych, wentylacyjnych i ogrzewania, które są kosztowne w eksploatacji oraz nie zawsze dostosowane do specyficznych potrzeb różnych pomieszczeń. Dzięki zestawowi moblilnych nawilżaczy i osuszaczy możliwe będzie precyzyjne dostosowanie mikroklimatu w pomieszczeniach o szczególnych wymaganiach (np. z cennymi eksponatami), co pozwoli na oszczędności energetyczne i lepszą kontrolę nad warunkami środowiskowymi.