Z początkiem 2025 roku port Świnoujście będzie miał pierwszy na polskim wybrzeżu terminal instalacyjny dla obsługi morskich farm wiatrowych. Umowę na dzierżawę portowych terenów podpisano 13 października br. w niespełna rok po nabyciu przez Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA terenów w świnoujskim porcie. Dzięki temu unikalnemu w skali kraju projektowi, ZMPSiŚ SA staje się liderem na rynku portowym w kooperacji z branżą związaną z odnawialnymi źródłami energii. 

O szczegółach tego przedsięwzięcia rozmawiamy z Krzysztofem Urbasiem, prezesem Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA.

Panie prezesie, dziewięć miesięcy na przeprowadzenie procedury przetargowej, zakończonej podpisaniem umowy dzierżawy terenu w porcie Świnoujście, to dużo, czy mało?

To bardzo krótki okres. W branży portowej jestem aktywny od ponad 40 lat i przyznam, że po raz pierwszy w tak rekordowo krótkim czasie udało nam się dopiąć całą procedurę. 

Tym bardziej, że działaliście w warunkach, w których negatywnych opinii nie brakowało.

Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. nabył kompleks nieruchomości w Świnoujściu o powierzchni 21 ha od Morskiej Stoczni Remontowej „Gryfia” w Świnoujściu 21 grudnia 2021 roku. Skorzystaliśmy z przysługującego nam prawa pierwokupu nieruchomości zlokalizowanych w granicach portów morskich wynikającego z ustawy o portach i przystaniach morskich.  Kiedy dowiedzieliśmy się o możliwości nabycia tych terenów, wiedzieliśmy od razu, że będzie to idealne miejsce na lokalizację tam terminalu instalacyjnego do obsługi morskich farm wiatrowych.

No tak, Świnoujście ma bezpośredni dostęp do morza, to otwiera szereg możliwości logistycznych.

Zgadza się, Świnoujście z uwagi na swoją rentę geograficzną, jest bardzo dobrze predysponowane do takich rozwiązań logistycznych. Do przetargu na dzierżawę tych terenów przygotowaliśmy się bardzo solidnie od strony dokumentacyjnej pokazując potencjał tego miejsca w kontekście powstania tam terminalu do operacji związanych z obsługą morskich farm wiatrowych. Stąd mogę oświadczyć w imieniu moich koleżanek i kolegów z zarządu morskich portów, że jesteśmy dumni i cieszy nas ogromnie fakt, że branża OZE nas zauważyła i 13 października br. podpisaliśmy umowę na dzierżawę terenów. 

Jak będzie wyglądał nowy terminal?

Powstaną nowe nabrzeża o długości około 485 m i dopuszczalnej głębokości 14,5 m. Będą to nabrzeża z 10 stanowiskami do wstępnego montażu wież. Do nabrzeży będzie prowadził nowy tor podejściowy o głębokości 12,5 m i szerokości 140 m. Na lądzie powstaną place składowe, co pozwoli na obsługę do 80 turbin wiatrowych rocznie o mocy 15MW każda. Docelowo terminal będzie posiadał infrastrukturę zdolną do obsługi dużych jednostek, transportujących kluczowe komponenty farm wiatrowych, takie jak turbiny, ich wieże oraz fundamenty. Z portu będą wypływać również specjalistyczne jednostki zajmujące się realizacją zaawansowanych prac budowlanych związanych z morskimi farmami wiatrowymi.

Na jakim etapie są prace?

Pracujemy bardzo intensywnie. Na obecnym etapie przygotowane są wszystkie założenia pod projekt, koncepcja, analiza nawigacyjna oraz ramy czasowe projektu. Podpisanie umowy dzierżawy umożliwia dalsze niezbędne działania związane z tym zadaniem inwestycyjnym. Planujemy, że w 2025 roku terminal wejdzie w fazę eksploatacji.  

Jesteśmy zatem świadkami otwarcia nowego rozdziału w historii zespołu portów Szczecin-Świnoujście.

Zmienność, tego co się dzieje wokół portów, wokół Polski charakteryzuje się bardzo dużą dynamiką. Znajduje to wyraz w naszych nowych projektach inwestycyjnych zarówno tych już realizowanych, jak i nowych, które rozpoczynamy, tak aby stworzyć port w pełni uniwersalny, by być przygotowanym na każde rozwiązania, każde ładunki, które mogą trafić do portów w Szczecinie i Świnoujściu. 

A czy port w Szczecinie też otwiera się na branżę offshor wind?

Jak najbardziej. W porcie Szczecin na Ostrowie Grabowskim jesteśmy w trakcie realizacji dużej inwestycji infrastrukturalnej. Po jej zakończeniu uzyskamy nowe tereny pod działalność portową. Planujemy tam terminale związane z przemysłami offshorowymi. To również nasza odpowiedź na oczekiwania inwestorów chcących związać swój biznes z portami w Szczecinie i Świnoujściu.

Pod tym względem zarząd portu jest pionierem w kraju?

Zarząd Morskich Portów Szczecin-Świnoujście jako pierwszy w kraju będzie posiadał terminal instalacyjny do obsługi morskich farm wiatrowych. Podobnie jak z budową Terminalu LNG im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego, tak i teraz nasz port stanie się pionierem na rynku portowym przemysłów morskiej energetyki wiatrowej w Polsce. Cieszymy się, że PKN Orlen wybrał port w Świnoujściu do realizacji tego unikalnego w skali kraju projektu. 

Nowy terminal to też nowe miejsca pracy.

Rozwój portu w Świnoujściu o nowy terminal to ogromna szansa na rozwój całego regionu. Badania pokazują, że jedno miejsce pracy w porcie generuje osiem miejsc pracy w przemyśle okołoportowym. To gigantyczna szansa na dynamiczny rozwój Pomorza Zachodniego, które już dziś jest liderem w kraju pod względem przemysłu związanego z branżą OZE.

ZMPSiŚ SA to jeden z liderów inwestycyjnych w regionie, jakie inwestycje spółka prowadzi w tej chwili?

W porcie Szczecin obecnie realizujemy inwestycje w rejonach Basen Kaszubski i Kanał Dębicki. Budujemy tam nowe nabrzeża oraz modernizujemy istniejące. Pogłębiamy też akweny portowe, by zwiększyć potencjał przeładunkowy portu. W Świnoujściu trwa przebudowa bazy promowej dla usług intermodalnych oraz budowa nowego drugiego stanowiska LNG. Trwa postępowanie przetargowe na wybór inwestora głębokowodnego terminalu kontenerowego w Świnoujściu.

Wspomnijmy o inwestycjach poprawiających dostęp do portów.

Urząd Morski w Szczecinie zmodernizował i pogłębił do 12,5 m tor wodny Świnoujście-Szczecin. Trasa  S3 łącząca Świnoujście z południem Polski i Europy na całej swojej długości będzie gotowa w 2024 roku. Jeszcze w tym roku zakończy się modernizacja połączeń kolejowych wiodących do naszych portów. Możemy zatem śmiało powiedzieć, że przenikalność i integralność wszystkich tych projektów transportowych sprawiła, że jako zarząd portów mogliśmy i możemy podejmować kolejne ambitne przedsięwzięcia i kreślić śmiałe plany rozwojowe, w których centrum jest oczywiście ładunek, bo to on determinuje nasze decyzje. Decyzje te  naturalnie wpisują się w plany rozwojowe naszego kraju, myślę tu o niezależności energetycznej, czy dążeniu do neutralności klimatycznej, poprzez redukcję emisji CO2 i korzystanie z odnawialnych źródeł energii. 

Czyli za dwa-trzy lata, kiedy skończą się inwestycje czeka nas boom gospodarczy w portach Szczecin-Świnoujście.

Wielokrotnie wcześniej mówiłem, że druga połowa trzeciej dekady XXI wieku należeć będzie do zespołu portów Szczecin-Świnoujście. To wówczas w zauważalny sposób zaczną procentować nowe inwestycje, zarówno te nasze portowe, jak i okołoportowe łączące porty w Szczecinie i Świnoujściu z ich zapleczem.