26 lutego br. na ręce Przewodniczącego Rady Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej został złożony wniosek, w którym Polska i Kanada jako członkowie Rady zwróciły się o zwołanie jej nadzwyczajnego posiedzenia. Nastąpiło to w związku z działaniami zbrojnymi, w których skutek ukraińskie władze utraciły kontrolę nad Czarnobylską Elektrownią Jądrową oraz znajdującymi się tam materiałami jądrowymi. Powodem były także działania zbrojne Federacji Rosyjskiej w sąsiedztwie tego obiektu oraz pozostałych elektrowni jądrowych na Ukrainie.

Rada Gubernatorów przyjęła rezolucję głosami 26 – za i 2 przeciw (Rosja, Chiny), w której wezwała Federację Rosyjską do natychmiastowego zaprzestania wszelkich działań zarówno przeciwko Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej, jak i innym obiektom jądrowym na Ukrainie. Rada wyraziła ponadto poważne zaniepokojenie faktem, że agresja Federacji Rosyjskiej utrudnia Agencji pełne i bezpieczne prowadzenie działań w zakresie weryfikacji zabezpieczeń w ukraińskich obiektach jądrowych. Rada ubolewa także nad przymusowym przejęciem kontroli przez Federację Rosyjską nad obiektami jądrowymi.

Rada Gubernatorów wskazała, że natychmiastowe zaprzestanie wszelkich działań przeciwko obiektom jądrowym na Ukrainie ma nastąpić w celu zachowania lub szybkiego odzyskania przez właściwe władze ukraińskie pełnej kontroli nad wszystkimi obiektami jądrowymi na uznanych granicach i zapewnienia ich bezpiecznego działania, a także w celu pełnego wznowienia przez Agencję działań w zakresie weryfikacji zabezpieczeń.

******
Rada Gubernatorów MAEA

Rada Gubernatorów liczy 35 państw członkowskich. Jest jednym z dwóch, obok dorocznej Konferencji Generalnej, organów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej odpowiedzialnych za kierunki jej działań. Rada analizuje i przedstawia Konferencji Generalnej zalecenia dotyczące sprawozdań finansowych, zadań programowych oraz budżetu MAEA. Rozpatruje wnioski o członkostwo w Agencji, zatwierdza standardy bezpieczeństwa MAEA oraz porozumienia w zakresie zabezpieczeń materiałów jądrowych.

Polska jest członkiem Rady Gubernatorów w kadencji 2020 – 2022. Dzięki udziałowi w pracach Rady Polska ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej.

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej

Powstała w 1957 r. MAEA (ang. IAEA – International Atomic Energy Agency) jest wyspecjalizowaną, autonomiczną agendą systemu ONZ, powołaną do koordynacji wszelkich działań związanych z pokojowym wykorzystaniem energii jądrowej na świecie. Zajmuje się promocją zastosowań technologii jądrowych, wypracowywaniem jednolitych standardów bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz realizacją zadań w ramach międzynarodowego reżimu nierozprzestrzeniania broni jądrowej. Polska jest członkiem-założycielem MAEA.