13 października weszły w życie przepisy uchwalonej w lipcu ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Od 2025 roku w Polsce będzie obowiązywał system kaucyjny. Przypomnijmy, że we wrześniu w Dzienniku Ustaw opublikowano ustawę z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gospodarce opakowaniami oraz niektórych innych ustaw. Regulacja transponuje do polskiego porządku prawnego unijną dyrektywę ws. zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko i wdraża tzw. system kaucyjny.

Dyrektywa ta zakłada zapewnienie selektywnego zbierania odpadów opakowaniowych powstałych z butelek jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do 3 litrów (w tym ich zakrętek i wieczek) na poziomie 77% w 2025 roku oraz 90% w 2029 roku.

System kaucyjny – główne założenia

System ma ruszyć od 1 stycznia 2025 r., a kaucją zostaną objęte jednorazowe butelki z tworzyw sztucznych do 3 litrów. Chodzi np. o butelki na wodę, sok, nektar czy mleko. System kaucyjny obejmie także opakowania szklane na napoje wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra oraz puszki metalowe o pojemności do 1 litra.

Puste opakowania będzie można oddać do sklepu, aby odzyskać wcześniej zapłaconą kaucję.

Duże sklepy, o powierzchni powyżej 200 metrów kwadratowych, będą w tym celu musiały odbierać puste opakowania. Pozostałe placówki handlowe (o mniejszej powierzchni) będą mogły przystąpić do systemu i odbierać opakowania objęte kaucją na zasadzie dobrowolności.

Do jednorazowych butelek z plastiku do 3 litrów, szklanych butelek wielorazowego użytku do 1,5 litra oraz metalowych puszek o pojemności do 1 litra, doliczona zostanie kaucja, której wysokość zostanie określona w rozporządzeniu, przy czym wedle jego projektu ma ona wynieść 50 groszy. Aby odebrać kaucję w sklepie, nie trzeba będzie okazywać paragonu, potwierdzającego jej wcześniejsze zapłacenie.

Najbliższe 15 miesięcy to okres na przygotowanie i zorganizowanie systemu kaucyjnego. To bardzo krótki czas dla przedsiębiorców biorąc pod uwagę, że w innych krajach taki proces zajmował średnio kilka lat.

Obecnie znaczna część odpadów powstających z opakowań, które planuje się objąć systemem kaucyjnym, zbierana jest razem z innymi odpadami komunalnymi w systemie gminnym. Zdaniem resortu klimatu, nowe rozwiązanie zwiększy poziom selektywnego zbierania, a w efekcie także recyklingu odpadów opakowaniowych i zmniejszy zaśmiecenie środowiska.