Redukcja zależności energetycznej UE od Rosji może skutkować spalaniem większej ilości węgla, jest to jednak sytuacja chwilowa - ocenił w poniedziałek wiceprzewodniczący Komisji Europejskiej Frans Timmermans. Podkreślił, że konieczne jest przyspieszenie transformacji w kierunku energii odnawialnej.

Odpowiadając na pytanie o perspektywę zwiększania wydobycia węgla w Polsce w kontekście kryzysu energetycznego wywołanego przez rosyjską agresję na Ukrainę, wiceprzewodniczący KE wskazał, że chwilowe zwiększenie wykorzystania węgla w Unii wynika m.in. z redukcji importu gazu z Rosji.

"Jeżeli dalej będziemy redukować zależność energetyczną od Rosji, jak to zrobiliśmy np. redukując import gazu z tego kraju z 40 do 10 proc., to oczywiście oznacza, że Unia Europejska będzie spalać więcej węgla niż wcześniej spalaliśmy" - przyznał podczas konferencji prasowej w Chorzowie (Śląskie) polityk, odpowiedzialny w Komisji m.in. za wrażanie zasad tzw. Europejskiego Zielonego Ładu.

Ocenił jednak, że taka tendencja jest chwilowa. "Zakładamy, że jest to chwilowa sytuacja, że przyspieszymy transformację w kierunku energii odnawialnej, która jest o wiele tańsza od węgla i oczywiście o wiele czystsza" – wyjaśnił Timmermans.

Przypomniał, że unijnym celem jest osiągnięcie do 2030 roku poziomu 45 proc. udziału energii ze źródeł odnawialnych, co oznacza zwiększenie ambicji wobec wcześniejszych założeń.

"Zwiększamy także cele jeśli chodzi o oszczędzanie energii. Tym, co robi wrażenie, jest tempo, w jakim polscy obywatele przechodzą na systemy solarne i pompy ciepła. Polska jest tu absolutnie liderem, w żadnym innym kraju tak się nie dzieje” – zaakcentował wiceprzewodniczący wykonawczy Komisji Europejskiej.

Pytanie o perspektywę zwiększenia wydobycia węgla w polskich kopalniach po rosyjskiej agresji na Ukrainę nawiązywało do toczącej się w ostatnich miesiącach na Śląsku dyskusji dotyczącej horyzontu i dynamiki działania polskiego górnictwa węgla kamiennego, w kontekście obecnego olbrzymiego popytu na węgiel - po wprowadzeniu embarga na surowiec z Rosji.

Przyszłość górnictwa węgla energetycznego reguluje podpisana w maju ub. roku między rządem a związkami zawodowymi umowa społeczna, przewidująca stopniowe wygaszanie kopalń węgla energetycznego do 2049 roku, przy czym – zgodnie z towarzyszącym umowie harmonogramem - likwidacja miałaby przyspieszyć od 2034 r. Górnicze związki przekonują, że w obecnej sytuacji harmonogram wygaszania powinien zostać zmieniony, a kopalnie powinny inwestować w nowe złoża, by nie tylko utrzymać, ale i zwiększać poziom wydobycia.

Podobny pogląd prezentowali niektórzy przedstawiciele rządu, m.in. wicepremier Jacek Sasin, który w jednej z wypowiedzi ocenił, że przed uruchomieniem w Polsce energetyki jądrowej żadna kopalnia nie powinna zostać zamknięta. Dotąd nie zapadły jednak decyzje o nowych, rozwojowych inwestycjach w górnictwie. W swoich wypowiedziach przedstawiciele rządu zaznaczali, że niezmieniona pozostaje data 2049 roku jako moment zakończenia działalności górnictwa węgla energetycznego w Polsce. Program, zakładający wygaszanie kopalń w tym właśnie terminie, został zgłoszony do notyfikacji w Komisji Europejskiej.

Jak wynika z danych katowickiego oddziału Agencji Rozwoju Przemysłu, w ciągu 10 miesięcy br. krajowa produkcja węgla kamiennego była o 1,8 mln ton mniejsza niż w porównywalnym okresie przed rokiem, a sprzedaż mniejsza o 3,8 mln ton. We wrześniu miesięczna produkcja i sprzedaż węgla były rekordowo niskie - mniej węgla było tylko w pandemicznym maju 2020 roku, choć obecnie - by zaspokoić popyt - górnicy pracują także w każdą sobotę i niedzielę.