Hałas w Warszawie szkodzi zdrowiu jej mieszkańców. Tak brzmi główny wniosek raportu „Hałas w mieście. Warszawa 2024-2025”, opracowanego przez Instytut Ekologii Akustycznej na podstawie 100 pomiarów terenowych. Żadna z badanych lokalizacji nie spełnia zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia, a w wielu miejscach hałas przekracza nawet liberalne polskie normy. Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon (PSRO) wskazuje, że sprawdzone rozwiązania oparte na gumie z recyklingu mogą skutecznie obniżyć poziom hałasu drogowego i tramwajowego. 

Raport dokumentuje stan akustyczny stolicy w okresie marzec-sierpień 2025 roku. Na Rondzie Ignacego Mościckiego zmierzono średni poziom hałasu 82,3 dB - o prawie 30 decybeli powyżej zaleceń WHO, co percepcyjnie oznacza dźwięk około pięciokrotnie głośniejszy niż bezpieczna norma. Na 46 przebadanych arteriach i skrzyżowaniach ani jedno miejsce nie zmieściło się w bezpiecznych limitach. Wartości szczytowe, np. 118,8 dB na skrzyżowaniu al. Jana Pawła II z Sienną, zbliżają się do progu bólu. Europejska Agencja Środowiska szacuje, że hałas odpowiada w Europie za 66 000 przedwczesnych zgonów rocznie i dziesiątki tysięcy nowych przypadków chorób sercowo-naczyniowych.

Problem dotyka nie tylko głównych arterii. Pomiary w tunelu Wisłostrady, na przystanku linii 185, wykazały średni poziom 92,9 dB, porównywalny z pracą narzędzia udarowego. Przy szpitalach, miejscach, gdzie cisza powinna być częścią terapii, hałas regularnie przekracza 70 dB. Polskie normy dopuszczają w centrum Warszawy hałas drogowy 68 dB w dzień i 60 dB w nocy, podczas gdy WHO rekomenduje maksymalnie 53 dB w dzień i 45 dB w nocy. Ta 15-decybelowa przepaść oznacza, że mieszkańcy stolicy legalnie żyją w środowisku znacznie głośniejszym niż zalecane przez światowe autorytety medyczne.

Co możemy zrobić?

Jednym z najskuteczniejszych sposobów redukcji hałasu drogowego u źródła jest zastosowanie Asfaltu Modyfikowanego Gumą (AMG) - nawierzchni, w której tradycyjne lepiszcze asfaltowe wzbogaca się pudrem lub granulatem z recyklingu zużytych opon. Metoda „na mokro” pozwala obniżyć hałas toczenia o 4-8 dB, co percepcyjnie odpowiada zmniejszeniu głośności nawet o połowę. Metoda „na sucho” (łatwiejsza technologicznie i tańsza) daje redukcję 3-5 dB. Oba warianty jednocześnie poprawiają bezpieczeństwo: skracają drogę hamowania o 6-12% (szczególnie na mokrej nawierzchni) i zwiększają trwałość drogi. Technologia jest stosowana na świecie od lat - w samej Warszawie odcinek ul. Wołoskiej z nawierzchnią AMG funkcjonuje z powodzeniem od ponad dekady.

Równie obiecujące rozwiązania dotyczą hałasu tramwajowego, który stanowi poważny problem w wielu częściach Warszawy – raport odnotowuje m.in. różnicę ponad 16 dB między pomiarami w skali A i C w okolicach zajezdni przy Woronicza, co świadczy o silnej obecności hałasu niskotonowego przenikającego przez ściany budynków. Według badań Politechniki Krakowskiej przeprowadzonych na torowiskach pociągowych, tłumiki szynowe z gumy z recyklingu redukują poziom dźwięku średnio o 4,5 dB, a podkładki podpokładowe o kolejne 3,4 dB, jednocześnie zmniejszając wibracje odczuwalne przez mieszkańców nawet 5-8-krotnie w bezpośrednim sąsiedztwie torów. Łączne zastosowanie obu technologii może obniżyć hałas szynowy o blisko 8 dB - co dla ucha oznacza niemal dwukrotnie ciszej.

- Nie musimy czekać na przełomowe wynalazki - technologie oparte na gumie z recyklingu opon są sprawdzone, przebadane i gotowe do wdrożenia w polskich miastach od zaraz. Polskie zakłady recyklingu dysponują mocami przetwarzania ok. 400 tys. ton opon rocznie, zatem surowca nie brakuje. Każda zużyta opona, zamiast zalegać w lesie czy na wysypisku, może stać się elementem cichszej i bezpieczniejszej drogi. To wyłącznie kwestia decyzji na szczeblu administracyjnym. - mówi Andrzej Kubik, Prezes Polskiego Stowarzyszenia Recyklerów Opon.

Prace nad Polską Normą na Asfalty Modyfikowane Gumą, prowadzone we współpracy z Instytutem Nafty i Gazu oraz Polskim Komitetem Normalizacyjnym, mają zostać zakończone w 2026 roku, co ułatwi stosowanie tych rozwiązań w zamówieniach publicznych. PSRO pracuje nad uruchomieniem pilotażowych wdrożeń: odcinka z asfaltem modyfikowanym gumą na jednej z najgłośniejszych arterii Warszawy oraz instalacji tłumików szynowych i podkładek USP na newralgicznych odcinkach torowisk tramwajowych.

***

Polskie Stowarzyszenie Recyklerów Opon (PSRO) jest powstałą pod koniec 2021 roku organizacją non-profit zrzeszającą przedstawicieli większości krajowych firm posiadających instalacje do mechanicznego recyklingu opon. Są to małe i średnie przedsiębiorstwa przede wszystkim z polskim kapitałem. Ich zdolność recyklingu wynosi łącznie ok. 400 000 ton opon rocznie. Celem działalności członków Stowarzyszenia jest  wykorzystanie potencjału zużytych opon jako źródła surowców wtórnych oraz wspieranie prac badawczo rozwojowych zmierzających do ich wtórnego wykorzystania w wielu branżach gospodarki, a także wyeliminowanie problemu nielegalnego ich porzucania w środowisku naturalnym oraz ograniczenie marnowania surowców (pochodzących z nieodnawialnych źródeł) poprzez ich spalanie.

Fot. Depositphotos