Niedostateczna lub zbyt duża ilość wody, a także jej bardzo zła jakość – to główne problemy polskiej gospodarki wodnej. Sprawy nie ułatwiają postępujące zmiany klimatu. W odpowiedzi na te wyzwania NCBR uruchomiło nowy Rządowy Program Strategiczny Hydrostrateg „Innowacje dla gospodarki wodnej i żeglugi śródlądowej. Do udziału w nim Centrum zaprasza przedsiębiorców i naukowców, którzy mają pomysł na wdrożenie nowych rozwiązań poprawiających efektywność użytkowania i zarządzania zasobami wody w Polsce. Nabór wniosków w konkursie rozpoczął się 18 lipca i potrwa ponad trzy miesiące.

Zasoby wodne w Polsce są ograniczone, średnio trzykrotnie mniejsze niż w większości krajów europejskich. Dodatkowe zagrożenie stanowi rosnące zapotrzebowanie na wodę dobrej jakości w wyniku rozwoju rolnictwa, przemysłu, procesu urbanizacji, intensywnej rekreacji i turystyki – negatywnie wzmacniane przez zmiany klimatu. Wzmaga ono presję na środowisko. Poza tym  poziom zasobów wodnych w Polsce jest zróżnicowany w poszczególnych częściach kraju. Zmienia się on także w różnych okresach czasu. Te czynniki wpływają na to, iż trudno mówić o stabilnym dostępie do zasobów wody.

Nowy program w portfolio NCBR

Hydrostrateg ma służyć m.in. wzrostowi poziomu retencji, poprawie jakości wody, wdrożeniu nowych metod badania, obserwacji i narzędzi wspomagających monitoring i ocenę stanu ekosystemów wodnych i ekosystemów zależnych od wód. Ma również przyczynić się do zwiększenia stopnia wykorzystania dróg wodnych dla żeglugi śródlądowej, przy istniejących zasobach.

Hydrostrateg dołączył do innych programów strategicznych uruchomionych przez NCBR, tj. obecnie prowadzonych Infostratega i Gospostratega oraz zakończonych już Techmatstratega, Biostratega czy Strategmeda.

- Poszczególne programy strategiczne NCBR odpowiadają na ważne wyzwania gospodarcze, naukowe, techniczne i społeczne. Ich realizacja przyczynia się do konsolidacji najlepszych zespołów badawczych i integracji środowisk naukowych i gospodarczych wokół zagadnień kluczowych dla rozwoju kraju. Tym razem skupiamy się na gospodarce wodnej – mówi dr Remigiusz Kopoczek, p.o. dyrektor NCBR. - Prace badawczo-rozwojowe realizowane w ramach programu z pewnością zbliżą nas do rozwiązania istotnych kwestii związanych z wodą tj. np. zaopatrzenia odbiorców w wodę, poprawę jakości wody oraz lepszego planowania przestrzennego obszarów wodnych i przywodnych – dodaje dyrektor Kopoczek.

Pierwszy konkurs już ruszył

Budżet całego programu to 800 mln zł a środki przeznaczone na dofinansowanie projektów wyłonionych w pierwszym konkursie to 200 mln zł. Do konkursu mogą przystąpić konsorcja, w skład których wchodzą jednostki naukowe, przedsiębiorcy lub inne podmioty (niebędące jednostką naukową ani przedsiębiorcą, posiadające zdolność do wdrożenia rozwiązania będącego wynikiem realizacji projektu rozumianej dla tych podmiotów jako zastosowanie w praktyce rozwiązania będącego wynikiem realizacji projektu, jak również posiadający zdolność prawną lub zdolność do czynności prawnych, mogący występować w konkursie i działać w ramach konsorcjum, przy czym w skład konsorcjum wchodzi co najmniej jedno przedsiębiorstwo oraz co najmniej jedna jednostka naukowa, liderem konsorcjum musi być przedsiębiorstwo albo jednostka naukowa, w skład konsorcjum może wchodzić maksymalnie 5 podmiotów.

W konkursie mogą zostać dofinansowane badania podstawowe, przemysłowe, eksperymentalne prace rozwojowe, prace przedwdrożeniowe. Przy tym ważne jest, że dofinansowanie może uzyskać projekt, który przewiduje przynajmniej eksperymentalne prace rozwojowe.

Nabór wniosków w konkursie trwa od 18 lipca do 31 października br.

Zakres tematyczny konkursu obejmuje trzy obszary: „Woda w środowisku – bioróżnorodność/ bioproduktywność”, „Woda w mieście”, „Żegluga śródlądowa”. W ramach pierwszego obszaru tematem jest opracowanie i wdrożenie systemów ograniczających ilość zanieczyszczeń w wodach powierzchniowych wraz z systemem monitorowania parametrów jakości środowiska wodnego wywołanych wzrostem retencji. Drugi obszar czyli „Woda w mieście” dotyczy retencji w systemach kanalizacji ogólnospławnej oraz retencji w sieciach kanalizacji deszczowej. Natomiast w przypadku „Żeglugi śródlądowej” chodzi o projekt w postaci demonstratora zagospodarowania obszarów wodnych i przywodnych.

- Założenia programu „Hydrostrateg” były tworzone we współpracy z ośmiorgiem wybitnych ekspertów w dziedzinie wody – hydrologów, klimatologów, biologów, inżynierów środowiska - mówi dr Remigiusz Kopoczek, p.o. dyrektor NCBR. – Teraz do realizacji projektów w ramach programu zapraszamy instytucje naukowe i szkolnictwa wyższego oraz instytucje gospodarcze z kraju i zagranicy, m.in. uniwersytety, politechniki, instytuty PAN, stowarzyszenia, parki narodowe, a także przedsiębiorstwa zajmujące się odbudową potencjału naturalnego ekosystemów wodnych oraz nowymi technikami pomiarowymi w zakresie monitoringu i kształtowania środowiska. Mamy nadzieję na współpracę z wieloma różnymi podmiotami, aby wypracować możliwie najbardziej kompleksowe rozwiązania – dodaje dyrektor Kopoczek.