Największa prywatna grupa energetyczna w Polsce, otrzymała finansowanie z Unii Europejskiej na budowę  instalacji do produkcji zielonego wodoru. 4,5 mln euro bezzwrotnego dofinansowania zostało przyznane w ramach pierwszego naboru Innovation Fund.

Zielone plany we wszystkich kierunkach

Pierwsze kroki do zielonej transformacji ZEPAK SA podjął już w 2019 roku, podpisując w Koninie porozumienie na rzecz sprawiedliwej transformacji energetycznej Wielkopolski Wschodniej. Zakładane działania w ramach porozumienia, wpisują się w program sprawiedliwej transformacji, które mają oddawać charakter przemian w regionach węglowych.

Firma w 2020 roku wskazała konkretne kierunki działań i strategii dzięki której,  do końca dekady wyeliminuje ze swojego portfela energię pochodzącą z węgla. W najbliższych latach w ZEPAK coraz więcej energii będzie wytwarzane z OZE, a po zakończeniu wydobycia węgla, produkowana będzie już wyłącznie zielona energia. Istotnym kierunkiem nowej strategii jest produkcja i wykorzystanie wodoru.

Kolejnym krokiem było przestawienie strategii podczas sesji plenarnej Platformy Węglowej w Brukseli, w kwietniu 2021 roku. W spotkaniu wzięli udział – Marcin Ginel – ówczesny Prezes Zarządu oraz Adam Kłapszta i Zbigniew Stępniewski – doradcy zarządu zajmujący się problematyką transformacji energetycznej. Projekty zaakceptowane do dalszego procedowania, przedstawione przez ZEPAK SA to m.in.:  budowa farmy fotowoltaicznej, budowa kotła biomasowego, budowa magazynu ciepła dla potrzeb miasta, produkcja i dystrybucja wodoru, produkcja paneli, farma wiatrowa na rekultywowanych terenach pokopalnianych oraz budowa magazynu energii.

 Grunt to realizacja wizji

Firma jasno określa swoją wizję rozwoju regionu. Jednym z głównych punktów jest  wdrożenie innowacyjnych technologii ukierunkowanych na elektromobilność oraz odnawialne źródła energii – w szczególności na zielony wodór.

Starannie przygotowane plany zainteresowały przedstawicieli Banku Światowego, którzy przebywali w Koninie na zaproszenie ARP, gdzie rozmawiali na temat sprawiedliwej transformacji Wielkopolski Wschodniej i budowania dla niej optymalnej strategii.

Sprawiedliwa transformacja jest procesem trudnym, zróżnicowanym regionalnie. Dlatego znaczącym dla ZEPAK i całego regionu wydarzeniem było oficjalnie potwierdzenie, przez Marca  Lemaitre, dyrektora  generalnego  ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej Komisji Europejskiej, faktu  objęcia Wielkopolski Wschodniej mechanizmem Funduszu Sprawiedliwej Transformacji.

W ostatnim Raportcie Jaspersa – Joint Assistance to Support  Projects In European Regions  (Wspólna Pomoc we Wspieraniu Projektów dla Europejskich Regionów), w którym zostały zebrane projekty prezentowane podczas posiedzeń Platformy Węglowej, to właśnie trzy  projekty złożone przez ZE PAK SA wskazał jako najbardziej przydatne w procesie transformacji.

Wygrał najlepszy

Komisja Europejska ogłosiła wyniki pierwszego naboru na granty przyznawane w ramach Innovation Fund. Jest to jeden z największych, światowych programów wspierających innowacyjne technologie niskoemisyjne. Środki pochodzą z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji dwutlenkiem węgla (UE ETS), a zarządza nimi Europejska Agencja Wykonawcza ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (European Climate, Infrastructure and Environment Executive Agency – CINEA) przy współudziale Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Wśród 232 projektów zgłoszonych do konkursu, to właśnie projekt ZEPAK – budowy instalacji wytwarzającej zielony wodór znalazł się pośród 32 wytypowanych do  finansowania. Projekt uzyska grant w wysokości ok. 4,5 mln euro bezzwrotnego dofinansowania. Zawarcie umowy przez Komisję Europejską jest planowane na czwarty kwartał 2021 roku. Na wykonanie projektu pozwala decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni wodoru wraz z infrastrukturą towarzyszącą wydana dla firmy przez Prezydenta Miasta Konina.

Projekt zakłada budowę instalacji umożliwiającej produkcję i magazynowanie zielonego wodoru, przeznaczonego na potrzeby transportu Do wytwarzania wodoru zostaną użyte dwa elektrolizery z membraną elektrolitowo-polimerową (PEM – Proton Exchange Membrane) o łącznej mocy 5MW, w których zostaną zaimplementowane innowacyjne rozwiązania zwiększające ich wydajność. Pozwoli to na wyprodukowanie 710 ton zielonego wodoru rocznie. Elektrolizery będą zasilane zieloną energią pochodzącą ze źródeł OZE, a instalacja pozwoli na wyprodukowanie około 710 ton zielonego wodoru rocznie.

Szacuje się, że zastosowanie tej technologii pozwoli na obniżenie o 96 proc. emisji gazów cieplarnianych w sektorze transportowym.  

Projekt jest częścią zielonej strategii ZEPAK, a także procesu transformacji energetycznej Wielkopolski Wschodniej.