Era węgla w Polsce się kończy, ale odejście od tego paliwa musi następować w sposób sprawiedliwy. Sprawiedliwa transformacja to człowiek na pierwszym miejscu – mówili w Katowicach wspólnie aktywiści klimatyczni i byli górnicy. Podkreślali konieczność otwartego dialogu obu środowisk.

„Dzisiaj nieporozumienia między ekologami a górnikami wynikają tylko z tego, że nie chcemy ze sobą rozmawiać. To jest najgorszy scenariusz, jaki możemy sobie na dzisiaj wyobrazić, bo czekają nas naprawdę wielkie przemiany gospodarcze i społeczne” – mówił podczas poniedziałkowej konferencji prasowej Andrzej Chwiluk ze Związku Zawodowego Górników w Polsce w likwidowanej zabrzańskiej kopalni Makoszowy.

Na miejsce wspólnej konferencji aktywiści klimatyczni i związkowcy z kopalni, której trwająca kilka lat likwidacja właśnie dobiega końca, wybrali teren dawnej kopalni Katowice, gdzie dziś mieści się Muzeum Śląskie. Przekonywali, że odejście od paliw kopalnych w Polsce powinno nastąpić jak najszybciej (nawet do 2030 roku), z zabezpieczeniem alternatywnych miejsca pracy dla wszystkich pracowników kopalń.

„Sprawiedliwa transformacja to człowiek na pierwszym miejscu. To zabezpieczenie nowych miejsc pracy, zabezpieczenie bytu ludzi, regionu i środowiska” – przekonywał związkowiec z kopalni Makoszowy Jerzy Hubka.

W konferencji wzięły udział Wiktoria Jędroszkowiak i Dominika Lasota, które w tym roku zasłynęły kuluarowymi rozmowami z politykami (m.in. prezydentami Emmanuelem Macronem i Andrzejem Dudą oraz z rosyjskimi ministrami) na temat kryzysu klimatycznego i konieczności pilnego podjęcia działań w tej dziedzinie.

Wiktoria Jędroszkowiak z inicjatywy „Wschód, Fridays for Future”, oceniła, że obchodzona w niedzielę w likwidowanej kopalni Makoszowy ostatnia Barbórka przypomina zarówno aktywistom klimatycznym, jak i górnikom, że era węgla w Polsce się kończy.

„Od węgla odchodzimy i będziemy odchodzić, ale powinniśmy robić to w sposób sprawiedliwy. To, co dzieje się teraz w Polsce, to niestety wyjątkowo niesprawiedliwa transformacja, która nie uwzględnia potrzeb osób pracujących w sektorach górniczych, potrzeb górników” – powiedziała Wiktoria Jędroszkowiak, postulując przyspieszenie transformacji energetyczno-klimatycznej w Polsce.

„Polski rząd, ale również Unia Europejska, powinny sprawiedliwą transformacją w Polsce zająć się wyjątkowo skrupulatnie, dlatego, że wiemy, iż prawie 80 proc. prądu w Polsce pochodzi z węgla. To musi się zmienić, nie możemy więcej spalać paliw kopalnych” – przekonywała aktywistka. Wezwała m.in. do przyjęcia ustawy odblokowującej rozwój lądowej energetyki wiatrowej.

Dominika Lasota z inicjatywy „Wschód, Fridays for Future” podkreśliła wagę dialogu środowisk zaangażowanych w walkę ze zmianami klimatu ze środowiskiem górniczym. „Ważne, że kiedy rząd de facto z górnikami nie rozmawia i nas wszystkich nie traktuje poważnie, żebyśmy chociaż my ponad podziałami byli w stanie ze sobą rozmawiać, głośno mówić o transformacji i o nią walczyć” – powiedziała.

Jak poinformował Mateusz Piotrowski z organizacji Pacjent Europa, w poniedziałek obie aktywistki przekażą przebywającemu w Katowicach wiceprzewodniczącemu Komisji Europejskiej Fransowi Timmermansowi eksperckie opracowanie organizacji klimatycznych. Dotyczy ono rozwiązań służących przyspieszeniu transformacji oraz propozycji ich finansowania – przy zachowaniu zasady transformacji sprawiedliwej.

„Sprawiedliwa transformacja uda się wtedy, jak będą powstawać nowe miejsca pracy. Zależy nam, żeby pokazać rozwiązania oraz wskazać, skąd pozyskać na to pieniądze” – wyjaśnił Piotrowski. W sobotę 10 grudnia aktywiści klimatyczni, eksperci i górnicy mają rozmawiać o takich rozwiązaniach podczas konferencji w kopalni Makoszowy. Zaproszono na nią także m.in. polityków różnych opcji oraz samorządowców.

Fot. Depositphotos