Rolnictwo powoduje negatywne zmiany w środowisku naturalnym i emisję gazów cieplarnianych. Odpowiedzią może być rolnictwo łączące produkcję z ochroną i odbudową ekosystemów. O tym mówi nowy raport europejskich Narodowych Akademii Nauk „Rolnictwo regeneracyjne w Europie”.

System żywnościowy świata oparty jest na rolnictwie. Jednak intensywna uprawa doprowadziła nie tylko wylesienia i przekształcenia gruntów, ale także przyczyniła się do zanieczyszczenia wody i powietrza. Aż 30% uwalnianych do atmosfery gazów cieplarnianych pochodzi z rolnictwa.

Ochrona i odbudowa

Odpowiedzią na ten problem jest rolnictwo regeneracyjne, czyli uprawa, która chroni i odbudowuje grunty rolne i otaczające je ekosystemy. We wspólnym raporcie naukowców – przedstawicieli Europejskich Akademii Nauk – analizowano możliwości przekształceń w skali globalnej zgodnie z założeniami rolnictwa regeneracyjnego.

Naukowcy z Komitetu Doradczego ds. Nauki Akademii Europejskich (ang. European Academies’ Science Advisory Council, EASAC) szukali odpowiedzi na kilka pytań:

Niewykorzystany potencjał

„Przekształcenie rolnictwa jest największym niewykorzystanym skarbem naszej planety, który może pomóc w walce z kryzysem klimatycznym. Dzisiejsze wielkoskalowe rolnictwo konwencjonalne ma ogromny negatywny wpływ na glebę” – wyjaśnia prof. Thomas Elmqvist, jeden z głównych autorów Raportu. W dokumencie wykazano, że przywrócenie bioróżnorodności w glebach, zwłaszcza na użytkach zielonych, może radykalnie zwiększyć ich zdolność do wychwytywania i magazynowania dwutlenku węgla.

„Aby osiągnąć te cele, musimy zaangażować rolników przemysłowych i przyjąć perspektywę krajobrazową. Ostatecznie możemy chronić skalę produkcji żywności tylko poprzez odstąpienie od nacisku na ilość produkcji rolnej na rzecz jakości i wartości odżywczej produktów rolnych" – dodaje prof. Elmqvist.

W raporcie uwzględniono unijne strategie:

Powyższe strategie raport ocenia jako kroki we właściwym kierunku. Podkreślono jednak, że rządy do tej pory zrobiły niewiele, aby te założenia wdrożyć.

Pełna treść raportu EASAC na temat rolnictwa regeneracyjnego w Europie z 5 marca 2022 r.

Komentarz prof. Piotra Tryjanowskiego, przedstawiciela PAN w pracach nad Raportem. 

Komitet Doradczy ds. Nauki Akademii Europejskich (ang. European Academies’ Science Advisory Council, EASAC)

EASAC został utworzony przez krajowe akademie nauk państw członkowskich Unii Europejskiej, Norwegii, Szwajcarii i Zjednoczonego Królestwa. Jego celem jest niezależne, fachowe, oparte na dowodach doradztwo europejskim decydentom politycznym w zakresie naukowych aspektów polityki europejskiej. Za pośrednictwem EASAC akademie współpracują i przekazują zbiorowy głos europejskiej nauki. Polska Akademia Nauk jest członkiem Komitetu od 2004 r.