Do programu Zielona Kolej, zakładającego przechodzenie branży kolejowej na zasilanie energią z odnawialnych źródeł, przystąpił w środę regionalny przewoźnik woj. śląskiego - Koleje Śląskie. Inicjatywę, powołaną przez Centrum Efektywności Energetycznej Kolei, koordynuje spółka PKP Energetyka.

W środowej uroczystości uczestniczyli marszałek woj. śląskiego Jakub Chełstowski, wicemarszałek Dariusz Starzycki, p.o. prezesa Kolei Śląskich Patryk Świrski oraz członkowie zarządu PKP Energetyka Beata Górniak i Leszek Hołda.

Według informacji KŚ przedmiotem porozumienia są zakupy energii wytworzonej w elektrowniach solarnych i wiatrowych, a także jej produkcja na potrzeby własne, przy wykorzystaniu instalacji fotowoltaicznych.

Na mocy podpisanego w środę listu intencyjnego wypracowana ma zostać umowa wieloletnia określająca zasady dostarczania do przewoźnika energii trakcyjnej pochodzącej z odnawialnych źródeł. Dzięki temu Koleje Śląskie mają zmniejszyć swój ślad węglowy docelowo o ponad 38 tys. ton dwutlenku węgla rocznie (kompensacja takiej emisji wymagałaby sadzenia co roku ok. 6 mln drzew).

Tym samym Koleje Śląskie zadeklarowały dołączenie do programu Zielona Kolej – inicjatywy polskiej branży kolejowej skupionej w Centrum Efektywności Energetycznej Kolei (CEEK), które zrzesza podmioty odpowiedzialne za ok. 95 proc. zużycia kolejowej energii trakcyjnej w Polsce.

Program Zielona Kolej został zainicjowany w kwietniu 2020 r. przez branżową inicjatywę Centrum Efektywności Energetycznej Kolei (CEEK). Jego celem jest osiągnięcie do 2030 r. współczynnika 85 proc. energii zasilającej kolej w Polsce z OZE, głównie fotowoltaiki oraz energii wiatrowej (pozostałe 15 proc. ma być wypełnione m.in. technologiami wodorowymi). Plan zakłada, że w 2025 r. udział OZE wyniesie 50 proc. Obecnie ze źródeł odnawialnych pochodzi ok. 12 proc. energii zużywanej przez kolej.

„Zawarte dziś porozumienie to niezwykle istotny krok w dążeniu do ograniczania emisyjności transportu w naszym regionie. Chcemy, aby kolej była kluczem do rozwoju ekologicznej mobilności w województwie. Inwestujemy więc w nowoczesny tabor i infrastrukturę. Aby jednak transport kolejowy był jeszcze bardziej przyjazny dla środowiska, powinien w jak największym stopniu korzystać z zielonej energii pochodzącej z odnawialnych źródeł” – powiedział Chełstowski.

„Dołączenie Kolei Śląskich do programu Zielona Kolej doskonale wpisuje się w strategię rozwoju województwa Zielone Śląskie 2030. Chcemy bowiem stawiać nie tylko na zmniejszanie emisji dwutlenku węgla, ale i na rozwój energetyki OZE w regionie” – dodał marszałek.

„Dziś wspólnie pokazujemy, że przyszłość planety i dbałość o klimat to priorytety naszej działalności. Chcemy, aby w niedalekiej przyszłości PKP Energetyka dostarczała nam energię pochodzącą z odnawialnych źródeł. Dzięki temu transport kolejowy w naszym regionie będzie jeszcze bardziej ekologiczny” – zaznaczył p.o. prezesa Kolei Śląskich.

„Mamy ambitny i długoterminowy plan dla transportu kolejowego w Polsce. Jest nim program Zielona Kolej, będący realną szansą na zmianę miksu energetycznego na kolei w naszym kraju. Potwierdza to kolejna już deklaracja przystąpienia do tego programu, złożona przez przewoźnika pasażerskiego, znanego z zakupów energooszczędnego, nowoczesnego taboru elektrycznego” – podkreślił Hołda.

„Naszą misją jest wspieranie rozwoju polskiej kolei. Wierzę, że dzięki współpracy z PKP Energetyka, Koleje Śląskie ograniczą swój ślad węglowy i dzięki temu przyciągną nowych pasażerów, którzy w swoich codziennych wyborach coraz częściej kierują się przesłankami ekologicznymi” – dodał członek zarządu PKP Energetyka.

Poza ustaleniami dotyczącymi Zielonej Kolei, środowy list intencyjny zawiera deklarację współpracy KŚ i PKP Energetyka ws. budowy instalacji fotowoltaicznych o mocy do 50 kW na dachach budynków przewoźnika (biurowych, magazynowych i technicznych) przy katowickiej ul. Raciborskiej. Produkowana w nich energia wykorzystana ma zostać do zasilania infrastruktury przewoźnika.

Zgodnie z informacjami PKP Energetyki spółka chce dawać – w związku z Zieloną Koleją - impuls na rynek inwestycyjny poprzez określanie zapotrzebowania na odbiór zielonej energii i kontraktowania jej, w następstwie czego powstawać mają farmy i inne źródła OZE. PKP Energetyka zakłada, że ten impuls może sięgnąć 6-10 mld zł. Spółka zapowiada też, że do końca br. ponad 500 zarządzanych przez nią podstacji trakcyjnych ma być samowystarczalnych energetycznie, co oznacza inwestycje w fotowoltaikę.

PKP Energetyka planuje zwiększenie zużycia OZE w rytm harmonogramu, który będzie zależał m.in. od umów podpisywanych z innymi firmami. W lutym br. podpisano list intencyjny z DB Cargo Polska, zgodnie z którym od stycznia 2022 r. połowa energii trakcyjnej dostarczanej do przewoźnika przez PKP Energetyka ma pochodzić z OZE, a docelowo, od stycznia 2023 r. ma to być 100 proc. wolumenu.

Do programu przystąpiło też kilka innych podmiotów, m.in. w kwietniu br. list intencyjny ws. Zielonej Kolei PKP Energetyka podpisała ze spółką CTL Logistics, deklarującą przejście na energię z OZE zarówno pod kątem zasilania swoich pociągów, jak i infrastruktury.

W maju do inicjatywy przystąpiła Łódzka Kolej Aglomeracyjna, zapowiadając wypracowanie umowy wieloletniej, na mocy której PKP Energetyka będzie dostarczać ŁKA energię trakcyjną z OZE. Strony zobowiązały się też do wspólnego wypracowania modelu wykorzystywania energii wyprodukowanej w instalacjach fotowoltaicznych, które znajdą się na terenach i budynkach łódzkiej kolei.

Centrum Efektywności Energetycznej Kolei (CEEK) dąży do czynienia kolei bardziej konkurencyjną i przyjazną środowisku. W zakresie efektywności energetycznej plany zakładają zmniejszenie zużycia energii w sektorze o 1,2 TWh do 2030 r. i redukcję do tego czasu emisji CO2 o 1 mln ton. W tym celu CEEK promuje rozwój technologii rekuperacji, eco-drivingu i wykorzystania instalacji OZE na terenach i obiektach kolejowych.

Od 2020 r. CEEK realizuje program Zielona Kolej, który zakłada, że w 2030 r. z OZE będzie pochodziło 2,5 TWh (85 proc. energii trakcyjnej), co ma przełożyć się na redukcję emisji dwutlenku węgla o 8 mln ton.