Pakiet „Fit for 55”, a także ceny energii elektrycznej i gazu to główny temat obrad podczas posiedzenia Rady Unii Europejskiej ds. Energii. W wydarzeniu, które odbyło się 2 grudnia 2021 r. w Brukseli, udział wzięli minister klimatu i środowiska Anna Moskwa oraz wiceminister Adam Guibourgé-Czetwertyński. Minister Moskwa odbyła też szereg spotkań bilateralnych, w tym m.in. z komisarz ds. energii UE Kadri Simson.

Jak podkreśliła minister Moskwa, Polska od początku debaty o problemie wysokich cen energii wskazuje na jego dwie kluczowe przyczyny – ignorowanie negatywnej roli dominującego dostawcy na rynku gazu ziemnego oraz nadmierny wzrost cen uprawnień do emisji systemu ETS.

– W celu złagodzenia potencjalnych skutków ekonomicznych i społecznych obecnego kryzysu cen energii, planujemy wprowadzenie szeregu środków krajowych, takich jak dodatek osłonowy dla gospodarstw domowych czy czasowe obniżki podatków, m.in. na VAT lub akcyzę. Obawiamy się jednak, że niektóre niedawne propozycje Komisji, np. zawarte w przeglądzie dyrektywy w sprawie opodatkowania energii, ograniczą elastyczność państw członkowskich we wprowadzaniu takich środków w przyszłości – powiedziała.

Szefowa resortu klimatu i środowiska wskazała także, że dla stabilnego otoczenia rozwoju wewnętrznego rynku gazu koniecznym jest zapewnienie i wykorzystywanie odpowiednich środków zniechęcających przedsiębiorstwa do podejmowania działań niezgodnych z prawem konkurencji czy zasadami rynku wewnętrznego.

– W odpowiedzi na obecny kryzys zasadnym jest przeprowadzenie pogłębionej analizy zachowań niektórych dostawców, które w naszej ocenie noszą znamiona naruszenia przepisów traktatowych – zaznaczyła.

Podczas rozmowy z unijną komisarz ds. energii Kadri Simson, minister Moskwa zaapelowała o rozpoczęcie przez Unię Europejską zdecydowanych działań w sprawie minimalizowania efektów obecnego kryzysu cen energii oraz o wyjaśnienie kwestii praktyk łamiących zasady antymonopolowe.

Minister Anna Moskwa zwróciła również uwagę, że Komisja Europejska zapowiedziała w ramach tzw. „toolbox” przedstawienie uzupełniającego aktu delegowanego w taksonomii, który powinien umożliwiać zrównoważone inwestycje w gaz ziemny i energię jądrową.

– Zwłaszcza w obliczu obecnego kryzysu, powinniśmy wysłać jasny sygnał dla inwestorów, zapewniający możliwość planowania projektów niezbędnych dla transformacji energetycznej – wyjaśniła.

W trakcie wydarzenia omówiono także kwestie dotyczące pakietu „Fit for 55”. Minister klimatu i środowiska podkreśliła, że pakiet stanowi duże wyzwanie dla Polski, a kwestię realności realizacji zawartych w nim zobowiązań redukcyjnych należy postrzegać dużo szerzej niż przez pryzmat ochrony klimatu.

– Zobowiązania te służą przede wszystkim ochronie klimatu jednak ich wdrażanie ma ogromny wpływ na kwestie gospodarcze i społeczne. Nasz rząd nieustannie przypomina o potrzebie zapewnienia sprawiedliwej transformacji. W naszej opinii możliwa jest realizacja ambitnej polityki klimatycznej przy jednoczesnym zabezpieczeniu kwestii społecznych, ale wymaga to również odpowiednich mechanizmów finansowych, zapewniających odpowiednie wsparcie zarówno inwestycyjne, jak i kompensujące ewentualne negatywne skutki prowadzonych działań – mówiła minister.

– Należy bardzo ostrożnie podejść także do zmian, które mogą prowadzić do zwiększenia obciążeń dla społeczeństwa i już na tym etapie odpowiednio zapewnić ochronę odbiorców wrażliwych – dodała.

Spotkania bilateralne minister Anny Moskwy

Podczas swojego pobytu w Brukseli minister Anna Moskwa odbyła również szereg spotkań bilateralnych z przedstawicielami: Rumunii, Finlandii, Luksemburga, Estonii, Hiszpanii, Litwy czy Francji, która w przyszłym roku przejmie prezydencję w Radzie UE. W trakcie rozmów minister poruszyła kwestie dotyczące współpracy w obszarze energii. Jak podkreśliła szefowa resortu klimatu i środowiska, niezwykle ważne jest budowanie koalicji z państwami w sprawie zapisów pakietu „Fit For 55” i europejskiego systemu handlu emisjami EU ETS. W trakcie rozmów dwustronnych poruszano  również kwestie dotyczące kryzysu cen gazu na rynku europejskim, a także potrzeby wszczęcia postępowania antymonopolowego.