Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej planuje uruchomienie drugiego naboru w ramach programu priorytetowego „Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej”. Gminy oraz związki międzygminne będą mogły składać wnioski o dofinansowanie od 28 czerwca do 15 września br. Budżet naboru wynosi 25 mln złotych.

Program ma na celu m.in. rozwój systemów zagospodarowania odpadów z tworzyw sztucznych z rolnictwa. Przewiduje on  jednorazowe sfinansowanie usunięcia odpadów, które zostały nagromadzone w gospodarstwach rolniczych ze względu na problemy organizacyjne i ekonomiczne związane z ich zagospodarowaniem.

Przedsięwzięcia kwalifikujące się do inwestycji to m.in. te z zakresu transportu oraz odzysku lub unieszkodliwienia odpadów, w tym folii rolniczych, siatki i sznurka do owijania balotów, opakowań po nawozach oraz typu big bag. Intensywność dofinansowania to dotacja do 100% kosztów kwalifikowanych, jednak nie więcej niż 500 zł za 1Mg usuwanych odpadów. Umowy będą podpisywane do końca marca 2022 roku,  natomiast wydatkowanie środków będzie się odbywało do listopada 2022 roku. Wsparcie z programu „Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej” kwalifikowane jest również jako pomoc de minimis w rolnictwie.

–  Polska wieś i rolnictwo mają i będą miały w obszarze ochrony klimatu centralne miejsce. Z jednej strony rolnicy są bezpośrednio dotykani gwałtownymi zmianami, które obserwujemy w przyrodzie, takimi jak okresy suszy czy nawalne deszcze. Z drugiej mierzą się z szeregiem wyzwań, które pojawiają się wtedy, gdy trzeba wybierać między ekonomią, ściśle powiązaną z efektem skali produkcji rolnej a ekologią. Jednym z takich wyzwań jest znalezienie odbiorców dla odpadu, jakim jest masowo używana w produkcji rolnej folia. Nie ma dla niej w tej chwili dobrej alternatywy, dlatego jako administracja centralna musimy umiejętnie pomóc polskim gospodarzom oraz samorządom skutecznie poradzić sobie z tym kłopotliwym produktem. Ma temu służyć kolejna odsłona programu NFOŚiGW – zaznacza Minister Klimatu i Środowiska Michał Kurtyka.

–  Uważam, że polscy rolnicy są wzorem dla swoich kolegów z innych krajów europejskich, ponieważ wiedzą jak umiejętnie łączyć ekonomię z troską o środowisko naturalne. Stosują mniej środków ochrony roślin i nawozów sztucznych niż rolnicy w innych krajach UE. Polski rząd chce wspierać polskich rolników i tam, gdzie nie da się uniknąć odpadów – w postaci np. folii czy sznurka – organizuje dedykowane wsparcie, takie jak program NFOŚiGW. Program ten pomaga producentom rolnym i samorządom minimalizować potencjalne ryzyka dla środowiska  – komentuje uruchomienie programu minister rolnictwa i rozwoju wsi Grzegorz Puda.

Stosowanie tworzyw sztucznych w produkcji rolniczej ma wiele zalet, jednak materiał ten nie jest wolny od wad. Największym problemem jest krótki okres przydatności w procesie produkcji oraz brak możliwości ich wtórnego wykorzystania – ponieważ folie w praktyce uznawane są za materiały jednorazowego użytku.

–  "Usuwanie folii rolniczych i innych odpadów pochodzących z działalności rolniczej” to najnowszy, ale nie jedyny konkurs w programach kierowanych bezpośrednio do mieszkańców polskiej wsi. Chcemy, by obszary wiejskie w większym stopniu mogły korzystać z udostępnianych programów Funduszu, aby ta informacja docierała zarówno do rolników jak i do gmin. Zależy nam na tym, aby oprócz informacji o programach antysmogowych, do rolników dotarła również oferta związana z programami dedykowanymi dla obszarów wiejskich - tych dotyczących wapnowania gleb, usuwania azbestu, czy też nowoczesnych metod wytwarzania energii – podkreśla prof. Maciej Chorowski, prezes NFOŚiGW.

Wiceprezes NFOŚiGW Dominik Bąk podsumowuje z kolei dotychczasowe rezultaty programu: W 2019 roku Narodowy Fundusz rozpoczął program pilotażem, który objął siedem gmin, a następnie w ramach pierwszego naboru rozszerzył zasięg na całą Polskę. W wyniku pilotażu podpisano umowy na łączną kwotę ponad pół miliona złotych, z kolei w pierwszym naborze była to suma ponad 42 mln złotych.

Skala zainteresowania gmin potwierdziła, iż oferta NFOŚiGW w tym zakresie odpowiada realnym i powszechnym potrzebom polskich rolników i samorządów na obszarach wiejskich.