Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie częściowo uwzględnił skargę wojewody małopolskiego i stwierdził nieważność poszczególnych zapisów o strefie czystego transportu (SCT). Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski jest zadowolony z wyroku, przeciwnicy – nieusatysfakcjonowani. Ekolodzy z Krakowskiego Alarmu Smogowego podkreślili, że meritum uchwały o SCT pozostało nietknięte.

W środę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrzył skargę wojewody małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara (PSL) na uchwałę o SCT. 

Sąd nie podważył zasad funkcjonowania SCT

Sąd uznał za nieuzasadnione różnicowanie uprawnień wjazdu do SCT na podstawie meldunku – ponieważ ma on charakter administracyjny i nie może być traktowany jako miarodajny wyznacznik faktycznego związku z miastem. Uchylony został też zapis, który przewidywał możliwość zwolnienia od wymogów SCT w celu skorzystania z opieki zdrowotnej tylko w placówkach finansowanych z NFZ.

Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski ocenił po wyroku, że sąd stanął po stronie zdrowia i życia mieszkańców Krakowa oraz osób przyjeżdżających do miasta. Urząd miasta w komunikacie prasowym zapowiedział, że stare samochody będą mogły darmowo jeździć nie tylko do placówek NFZ, ale i prywatnych.

Co istotne – zauważył magistrat w komunikacie – sąd nie podważył zasad funkcjonowania SCT i jej granic. Sąd też ocenił, że Rada Miasta Krakowa nie przekroczyła uprawnień, ustanawiając SCT. „To oznacza, że nie zanegowano też prawa Krakowa do dbałości o zdrowie i życie mieszkańców i osób przyjezdnych” – podał urząd miasta.

Stanowisko Krakowskiego Alarmu Smogowego

Ekolodzy z Krakowskiego Alarmu Smogowego zinterpretowali wyrok na swoją korzyść i zaznaczyli, że meritum uchwały o SCT pozostało nietknięte.

– Z dużym zadowoleniem przyjęliśmy orzeczenie sądu – skomentował po wyroku Filip Jarmakowski z Krakowskiego Alarmu Smogowego. Jego zdaniem „wyrok jest zwycięstwem nie tylko mieszkańców Krakowa, ale również ważnym sygnałem dla innych miast pracujących nad wdrożeniem SCT na swoim terenie”.

– To dobra wiadomość dla wszystkich osób mieszkających w Krakowie, które cenią swoje zdrowie i zdrowie swoich bliskich. Sąd stwierdził nieważność uchwały tylko w niewielkim stopniu, ale meritum pozostało nietknięte – ocenił radca prawny Miłosz Jakubowski z Fundacji Frank Bold, współpracującej z Krakowskim Alarmem Smogowym.

Doniesienia o skardze kasacyjnej 

Dla przeciwników SCT z Fundacji Wolność i Własność wyrok jest niesatysfakcjonujący. Zapowiedzieli złożenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

– Ten wyrok nas nie satysfakcjonuje i dlatego będziemy wnosić skargę kasacyjną. Jako fundacja byliśmy uznani za uczestnika postępowania – powiedziała radca prawny Monika Brzozowska-Pasieka w imieniu Fundacji Wolność i Własność.

Jak podkreśliła, sąd uwzględnił zarzuty dotyczące kwestii dyskryminacji, jeśli chodzi o dostęp do placówek medycznych i zameldowania w mieście. Ale jej zdaniem nie odniósł się do „szeregu bardzo poważnych argumentów merytorycznych, prawnych”.

Dodała, że jest jeszcze zdanie odrębne sędziego, który był w składzie sędziowskim. – Zobaczymy, co w tym zdaniu odrębnym będzie. Być może będą w nim argumenty na nieważność całej uchwały – powiedziała.

Ile wynoszą stawki za wjazd do SCT?

SCT zaczęła obowiązywać w Krakowie od 1 stycznia. W 2026 r. opłata godzinowa to 2,5 zł, dzienna – 5 zł (do końca dnia), zaś abonament miesięczny – 100 zł. W 2027 r. stawki wzrosną i skróci się czas tzw. stawki dziennej z całego dnia do sześciu godzin – opłata „dzienna” wyniesie 15 zł, ale będzie ważna za przebywanie na terenie SCT przez sześć godzin z rzędu. W 2027 r. abonament miesięczny wyniesie 250 zł, a w 2028 – 500 zł.

Od 2029 r. opłaty mają zostać zniesione, a wjazd aut niespełniających norm całkowicie zakazany.

Mieszkańcy Krakowa, którzy mieli stare samochody przed 26 czerwca 2025 r., nie muszą płacić za poruszanie się nimi po SCT - pod warunkiem wcześniejszej rejestracji pojazdu w internetowym systemie SCT.

Od 1 stycznia bez opłat i konieczności rejestracji pojazdu w systemie wjadą: samochody benzynowe (osobowe i ciężarowe) z normą emisji spalin co najmniej Euro 4 lub wyprodukowane co najmniej w 2005 r. oraz samochody z silnikiem Diesla z normą emisji co najmniej Euro 6 (osobowe i ciężarowe) lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2014 r. (osobowe) lub 2012 r. (ciężarowe).

Fot. Depositphotos