Nowo przeprowodzone badanie naukowe przez ekonomistów z Uniwersytetów Sussex, Sheffield i Heriot-Watt wskazuje, że rynki finansowe nie doceniają ryzyka gospodarczego związanego z utratą różnorodności biologicznej. Tymczasem potencjalnie naraża ono kraje na kryzysy zadłużeniowe i znacznie wyższe koszty finansowania zewnętrznego.

Naukowcy przygotowali pierwszy na świecie model ratingów kredytowych państw, biorąc w nich pod uwagę stan bioróżnorodności, ponieważ doszli do wniosku, że obecne kryteria nie uwzględniają degradacji środowiska, przez co jak oszacowali około 83 bln dolarów aktywów na świecie może być błędnie wyceniane.  

Czym mniej pszczół i ryb tym większe długi

Korzystając ze skorygowanej wersji metodologii ratingów amerykańskiej korporacji finansowej S&P Global, badacze oszacowali, że nawet częściowe załamanie kluczowych ekosystemów – w tym zapylaczy, łowisk morskich i lasów tropikalnych – może zwiększyć globalnie, roczną spłatę odsetek od długu publicznego o 162 miliardy dolarów. 

- Rynki finansowe są właściwie ślepe na zagrożenia związane z naturą, a ponieważ utrata różnorodności biologicznej pogarsza wyniki gospodarcze, krajom coraz trudniej jest obsługiwać swój dług, co zwiększa koszty pożyczek i obciążenia fiskalne - stwierdził Matthew Agarwala, jeden z autorów badania z Uniwersytetu Sussex.

Ekosystemy stanowią podstawę gospodarki światowej poprzez „usługi ekosystemowe”, takie jak zapylanie upraw czy produkcję ryb i owoców morza. Częściowe zakłócenie tych procesów mogłoby obniżyć światowy PKB o około 2 biliony dolarów rocznie.

Skutki utraty bioróżnorodności, zwłaszcza w krajach, które są na nią podatne mogą poważnie odbić się na ich zdolności kredytowej. Badacze wyliczyli, że gdyby brano pod uwagę dewastację środowiska naturalnego w przypadku Indii raiting mógły spaść nawet o 4 punkty na 20-punktowej skali. Chiny straciłyby jeszcze więcej, bo ponad 5 puntków. 

Z kolei niższe ratingi kredytowe zazwyczaj zmuszają rządy do płacenia wyższych odsetek od zadłużenia, co w rezultacie może spowodować, że odsetki Indii wzrosną o około 50 mld, a Chin o ok 70 mld dolarów rocznie. Z kolei obniżenie ratingów państw może odbić się na gospodarkach krajowych, wpływając na przedsiębiorstwa, instytucje finansowe i fundusze emerytalne.

Instytucje finansowe muszą pamiętać o bioróżnorodności 

Globalny kryzys finansowy z 2008 r. pokazał, co się dzieje, gdy rynki ignorują pojawiające się zagrożenie. Według naukowców ryzykujemy powtórzeniem tego błędu, jeśli czynnik ekologiczny będzie wykluczony z ocen kredytowych. 

Z badania wynika również, że ratingi takich krajów jak Indonezja, Bangladesz i Malezja mogą zostać obniżone z 4 do 6 stopni. W 23 objętych badaniem państwach, w których żyje 5,5 miliarda ludzi, obniżenie ratingów związane z utratą bioróżnorodności może skończyć się niewypłacalnością kraju.

Dodatkowe koszty obsługi długu mogą skonsumować prawie trzy czwarte światowej rocznej pomocy rozwojowej i dużą część środków, jakie ONZ chce by państwa przeznaczały na wsparcie bioróżnorodności, które opiewają na 200 mld dolarów rocznie w 196 krajach świata.

Autorzy badania zaapelowali do organów regulacyjnych, banków centralnych i agencji ratingowych, by uwzględniały ryzyko związane z degradacją środowiska w swoich modelach finansowych, podkreślając, że koszt ochrony różnorodności biologicznej jest znacznie niższy niż ekonomiczne konsekwencje jej utraty.

- Obligacje, co do których ma się nadzieję, że dojrzeją za 30 czy 50 lat zyskując na wartości, mogą być nawet 3-4 krotnie mniej warte, a winę za to ponoszą niedokładne szacunki agencji raitingowych  - stwierdził Moritz Kraemer, były analityk finansowy w S&P Global.