W Polsce rolnictwo ekologiczne rozwija się zbyt wolno, potrzebuje wsparcia i wytyczenia konkretnych celów - ocenili w środę posłowie z sejmowej komisji rolnictwa. Resort rolnictwa przekonuje, że jest plan na wzrost produkcji ekologicznej.

Na posiedzeniu komisji rolnictwa dyskutowano o rozwoju rolnictwa ekologicznego w kontekście przyszłej Wspólnej Polityki Rolnej oraz unijnej strategii Zielonego Ładu, w której zakłada się , iż w UE do 2030 roku 25 proc. areału będzie pod uprawami ekologicznymi. Obecnie średnia w UE – to 8 proc., w Polsce uprawy ekologiczne zajmują 3,4 proc. powierzchni upraw.

Jak zrealizować te zadania przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jednostki podległe lub nadzorowane, aby osiągnąć cel przedstawia Ramowy Plan Działań dla Żywności i Rolnictwa Ekologicznego w Polsce na lata2021 – 2027”.

"Celem tego planu jest stały rozwój sektora rolnictwa ekologicznego oraz rynku żywności ekologicznej, wyrażany w wolumenie produkcji oraz wartości rynku. Dążenia do osiągnięcia celu będą realizowane poprzez działania w czterech obszarach: Transfer wiedzy – działania doskonalące, informacyjne i promocyjne; innowacje w produkcji ekologicznej; wsparcie producentów ekologicznych; utrzymanie zaufania do systemu rolnictwa ekologicznego" – poinformował wiceminister rolnictwa Ryszard Bartosik.

W ocenie resortu, rolnictwo ekologiczne na obecnym etapie rozwoju w Polsce to m. in. szybko rosnąca liczba przetwórni oraz popyt przewyższający podaż. Spadek liczby gospodarstw ekologicznych w ostatnich latach nie przełożył się na spadek produkcji, która w przypadku wielu upraw wzrosła. Niestety, nadal występuje znaczne rozdrobnienie podaży, co widać szczególnie w przypadku chowu zwierząt.

Według ministerstwa, aby poprawić dostępność surowca oraz produktów na rynku, trzeba opracować kompendium wiedzy dla producentów, w której znajdą dokładne informacje o tym, jak prowadzić ekonomicznie efektywną i bezpieczną produkcję ekologiczną.

Z drugiej strony – jak zaznaczył Bartosik – trzeba podnieść świadomość producentów i konsumentów, czym jest produkcja metodami ekologicznymi i czy jest ekologiczna żywność. Podkreślił, że produkcja ekologiczna wymaga znacznych nakładów i wiedzy, łączy się z wieloma ograniczeniami. Świadomość wymogów produkcji ekologicznej pozwoli producentom oraz konsumentom na podejmowanie świadomych wyborów. Dodał, że bardzo ważne jest oddziaływanie na zwiększenie popytu na produkty ekologiczne i ich wykorzystanie w żywieniu zbiorowym.

Bartosik wskazał, że trwały rozwój rynku żywności ekologicznej zależy zarówno od wiedzy i umiejętności producentów ekologicznych, jak i od preferencji producentów i konsumentów oraz ich zaufania do żywności ekologicznej. Aby zachęcić konsumentów do kupowania takich produktów konieczne jest prowadzenie stałej działalności informacyjno-edukacyjnej, nt. produkcji ekologicznej oraz jej korzyści dla konsumentów.

Wiceminister zaznaczył, że zaplanowane są szkolenia dla rolników, będą uruchomione sieci gospodarstw demonstracyjnych, w których rolnicy będą mogli na miejscu zaznajomić się z praktycznymi aspektami produkcji ekologicznej. A w Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie (oddział w Radomiu) już działa centrum praktycznego przetwórstwa, w którym rolnicy i przetwórcy ekologiczni mogą zaznajomić się z liniami technologicznymi dla małego przetwórstwa.

Produkcja ekologiczna, w której rolnicy ponoszą wyższe koszty uzyskują często niższą produkcję wymaga wsparcia finansowego. Obecnie rolnicy otrzymują dopłaty w ramach PROW 2014-2020 do powierzchni upraw objętych systemem rolnictwa ekologicznego. W bieżącym roku stawki dopłat zostały podniesione średnio o 27 proc. – podkreślił Bartosik.

Obecnie trwają konsultacje nowego Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027. Projektowane wsparcie będzie dotyczyło nadal zarówno utrzymania praktyk rolnictwa ekologicznego, jak również okresu przejścia na rolnictwo ekologiczne. Ponownie zostaną podniesione stawki płatności, resort rolnictwa szacuje się, że będą one na poziomie od 1250 zł do 3000 zł za hektar w zależności od grupy upraw.

Posłowie m.in. Jarosław Sachajko (kukiz15), Dorota Niedziela (KP); Jan Krzysztof Ardanowski (PiS); Małgorzata Tracz (KP), Piotr Borys (KO) – wskazywali, że rolnictwo ekologiczne w Polsce nie rozwija się dostatecznie, m.in. ze względu na małą opłacalność produkcji, kłopoty ze sprzedażą produktów, barierami administracyjnymi, z powodu zbyt małej wiedzy rolników, ale też ze względu na nieprecyzyjne przepisy. Wskazywali, że przygotowany przez resort plan strategiczny dot. rolnictwa ekologicznego nie zawiera harmonogramu dochodzenia do celu, a także środków na to.

Bartosik odpowiadając na uwagi posłów stwierdził, że trwają prace na szczeblu KE dot. WPR i Zielonego Ładu. Po ich zakończeniu, gdy znane będą środki i cele na jakie trzeba je wydatkować, plan działań na rzecz rolnictwa ekologicznego zostanie modyfikowany i uzupełniony m.in. o harmonogram dochodzenia do określonych celów. Dodał, że w przypadku Polski celem jest zwiększenie upraw ekologicznych w ciągu 10 lat do 8-10 proc. areału zasiewów.